پشتها « فِتْنَةٌ » آشوب و آزمايش « خَلاقٍ » بهره و نصيب . جهت نزول : مجمع : از ابن عباس نقل كرده‌اند كه عبد اللَّه بن صوريا مردى بود از علماى يهود فدك ، با جماعتى از همكيشان نزد پيغمبر آمد و پرسشهائى از آن حضرت كرد و جواب شنيد و قانع شد پس از آن گفت يك پرسش ديگر مرا اگر جواب دهى به تو ايمان مىآورم ، بگو ملكى كه به تو نازل مىشود چه نام دارد ؟ فرمود : نام او جبرئيل است . گفتند با جبرئيل دشمن هستيم ولى با ميكائيل دوست هستيم . عكرمه و قتاده و سدّى گفته‌اند : عمر زمينى داشت و چون بخبرگيرى آن ميرفت از مدرسه‌ى جهودان مىگذشت كه در آنجا با او انس مىگرفتند و چون از آنها پرسيد كه چرا مسلمان نمىشويد ؟ جوابدادند چون ملكى كه بر او نازل مىشود جبرئيل است . اين دو حكايت از آنجا كه نتيجه است متّحد مىشود يعنى آنها مىگفتند با جبرئيل دشمن هستيم كه از او بما آزار رسيده است و جهت آزار را در هر حكايتى جورى مىگفتند و لكن در سبب نزول دو آيه‌ى 97 و 98 اختلاف ندارند كه براى جواب يهوديها در مقابل اظهار عداوت با جبرئيل نازل شده است ترجمه 97 : اى پيغمبر به آنها كه با جبرئيل دشمن هستند بگو : او باذن خداوند بر دل من قرآنى فرود مىآورد كه راست مىشمارد كتابهاى جلوتر از آن را [ مثل تورات و انجيل ] براى راهنمائى و نويد آنكه مؤمن باشد « 98 » و هر كه دشمن است با خداوند و ملائكه و پيغمبران و جبرئيل و ميكائيل البتّه او كافر است و خدا دشمن كافران است . جهت نزول : مجمع : از ابن عبّاس روايت است كه عبد اللَّه بن صوريا به پيغمبر ( ص ) گفت ما از تو نشانه و دليلى بر پيغمبرى نديديم كه تو را بپذيريم . و باز از او نقل كرده‌اند كه معاذ بن جبل و براء بن عازب با يهود گفتند شما پيش از پيغمبر آرزوى آمدن او و چيره شدن بر ما داشتيد و ما مشرك بوديم و شما مؤمن و اكنون ما به او مؤمن شده‌ايم و شما