ابراهيم عاملي ( موثق )
116
تفسير عاملي ( فارسي )
و همان پيمان و حاصل آن دو كلمه است : ( فرمان خداى را تعظيم نهادن و بر خلق خداى شفقت بردن ) . * ( وَذِي الْقُرْبى وَالْيَتامى وَالْمَساكِينِ ) * - 83 : روح البيان : روايت است : جماعتى كه يتيمى را در كاسهى خود شريك كنند شيطان به آن كاسه نزديك نميشود . در كلمهى يتامى كه پيش از مساكين گفته شده است اشاره است كه اهميّت توجّه بيتيم بيش از مسكين است زيرا از مسكين انتظار استفاده بيشتر است تا يتيم پس توجّه به يتيم باخلاص نزديكتر است ، سعدى گفته است : نخواهى كه باشى پراكنده دل پراكندگان را ز خاطر مهل پريشان كن امروز گنجينه چئست كه فردا كليدش نه در دست تست محمّد عبده : احسان بخويشاوند موجب بقاء اجتماع است زيرا « من لم تكن له بيت لا تكون له ابة » « 1 » و بايد يتيم را جمعآورى كرد كه فرد خودسر و بىتربيت وارد جامعه نشود و ديگران را فاسد نكند . * ( وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً ) * - 83 : مجمع : حمزه و كسائى و يعقوب و خلف « حسنا » با زبر حا و سين « و بقيّة * ( حُسْناً ) * » با ضمّ حاء و سكون سين قرائت كردهاند از ابن عبّاس و مقاتل نقل است : يعنى حقّ و راست و درست بگوئيد در بارهى محمّد و اوصاف او را از مردم پوشيده نداريد و جابر از امام باقر ع روايت كرده است كه فرمود : يعنى براى مردم آنگونه سخن بگوئيد كه دوست داريد ديگران براى شما بگويند ابن عباس گفته است مقصود سخن خوب و خوى خوش است . عبده : چون انسان نمىتواند به همه احسان و بخشش كند جمله عوض شده و دستور داده شده است كه با ديگر مردمان بنيكوئى سخن كنيد . البتّه بنيكى سخن گفتن پند و اندرز و راهنمائى است تا اندازهاى كه شنونده ملول نشود . * ( أَنْتُمْ هؤُلاءِ ) * 85 :
--> ( 1 ) يعنى كسى كه خانواده ندارد مليت نخواهد داشت .