ابراهيم عاملي ( موثق )
94
تفسير عاملي ( فارسي )
بودهايم . و اگر پيشرفتهائى به چشم مىآيد در نتيجهى اقدام ديگران بوده است كه براى منفعت خود ما را بطور جبر دو قدم جلو بردهاند . اين قرآن است : كه ملَّت قديمى كم استعداد با آن سوابق را كه بقول آلبرماله : يهود در دنيا كارى نكرده و بمناسبت مذهبى كه آورده است در تاريخ موقع مهمّى احراز نموده است معرّفى مىكند براى نسل خودشان كه به خود بيائيد و از جهل پدران خود عبرت بگيريد . و براى پيغمبر كه آن حضرت دلگير از آزار مردم نباشد . و براى ديگران تا امروز كه جامعهها را بشناسند و از عمل مردم خوب و بد عبرت بگيرند و راه زندگى گذشتهشان را با آنها بسنجند و براى آينده گرد جمود و ركود نگردند . 2 - آيت * ( ( ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ ) * الخ ) مىتوان گفت اشاره است باسارت يهود در بابل و گرفتارى چندين سالهى آنها كه پيشتر اشاره كرديم ، و پيغمبر بيك مسئلهى تاريخى كه شايد بيشتر مردم آن روز از آن اطَّلاع نداشتند خبر ميدهد و عدوان و ستم كاريهاى آن ملل را يادآورى مىنمايد . 3 - آخر آيت 61 * ( ( ذلِكَ بِما ) * الخ ) شايد اشاره باشد بيك مسئلهى نفسانى كه اميال و احساسات و عواطف در نتيجهى عمل و كار عوض مىشود . در مرتبهى اوّل نافرمان و خودسر بودند بعد ستمكار و متجاوز شدند و بعد اقدام بكشتن كردند و بيگناهان و پيغمبران را آزار كردند ، بعد نيروهاى مقاومت را از دست داده باسارت و خوارى تن در دادند . از حضرت صادق ع روايت شده كه خود يهود اقدام بكشتن پيغمبران نمىكردند و گفتار آنها را به ديگران ميبردند و آنها پيغمبر ها را مىكشتند بنابراين يهود عدوان و معصيتشان بواسطهى سخنچينى بوده است يا جهل و نادانى كه نفهميده چيزى ميگفتهاند كه نتيجهى آن كشتن پيغمبرها بوده است . خلاصه سخن ميبدى در كشف الاسرار : عصاى موسى اشاره است به تنبيه و سياست و سنگ اشاره بدل سخت يهود است . « وَكانُوا يَعْتَدُونَ » 61 - حسينى نوشته : مثنوى : هر گنه زنگى است بر مرآت دل دل شود زين زنگها خوار و خجل چون زيادت گشت دل را تيرگى نفس دون را بيش گردد خيرگى