حسن بن محمد بن حسن قمى ( مترجم : قمي )
46
تاريخ قم ( فارسي )
كاريز نعيم بن سعد دو مستقه و پنج دوانيق ، كاريز آدم و محمد ابنى على بن آدم الاوّل بيست و سه مستقه و چهار دوانيق ، كاريز سعد و محمد پسران عامر بن سعد چهار مستقه و دو دانگ ، كاريز آدم و محمد ابنى على بن آدم الثّانى چهار مستقه و دو دانگ ، كاريز موسى بن آدم صد و شصت و هفت مستقه ، مجموع ششصد و هفتاد و يك مستقه و دانقى و نصف دانقى است ، از آن جمله دانگى و نيم كه صد و شصت و هفت مستقه و چهار دوانيق و چهار حبّه و نيم حبّه است از براى مردم و پانصد و سى سه مستقه و دانقين و حبّه و نصف حبّه نصيب و حاصل مالك و آنچ خمسى از آن مباح كردهاند بر سبيل عموم اينست : كاريز اسماعيل بن عيسى و اسماعيل بن سعد بيست و يك مستقه ، كاريز عبد الله بن سعد [ 1 ] خوشاب سى و سه مستقه و دانقى ، پس مجموع مساتيق اين دو كاريز پنجاه و چهار مستقه و دانقى است از مستقه ، از آن جمله خمسى كه ده مستقه و پنج دوانيق است وقفست و مباح بر كافّهء مردم و باقى چهل و سه مستقه و دانقين حاصل مالك ، و آن كاريزها كه ازيشان نه خمس و نه ربع موقوف و مباح بوده باتفاق قومشان و قنّاء آن و عدلان كه از قبل وُلات و حكّام و اربابان بر سر كاريزها بودهاند سه مستقه و دانقين از آن وضع كردهاند از براى جمهور مردم و آن دو كاريز است ، كاريز عبد الله بن سعد شوراب سى و پنج مستقه و دانقين ، كاريز سعد بن زياد شصت و هفت مستقه ، مجموع مساتيق اين دو كاريز صد و دو مستقه است آنچ از آن وضع كردهاند از براى مردم سه مستقه است و دانقين چنانچ ياد كرديم باقى نود و نه مستقه و آنچ از اين قنوات فاضل آمده از حساب دو مستقه و پنج دوانيق پس مجموع هشتصد و چهل و هشت مستقه و سه دوانيق و حبّه و نصفى از حبّه باشد و ديگر هم از زيادة و فاضل از حساب مستقهاى قنوات مذكوره بر بيست و هشت مستقه بيست مستقه از آن در نهر ممجّان و چهار مستقه از آن كه در حفرها و گوها و نشيبها كه در ميان زرع
--> [ 1 ] - خ ، ل : كاريز عبد الله بن سعد العذبة ،