غلط او را جاهل و نادان شمردند و مع هذا من معترفم بدانكه مبلغ و مقدار علم و فهم من اينست و قيمت هر مردى در آن مقدارست از علم و دانش كه خود را بدان بيارايد و آنچ من درين كتاب جمع كرده‌ام اگر حقّست و اگر باطل نسبت آن با صاحبش كرده‌ام و آنچ درين كتاب اتفاق افتاده است از افراط و تفريط در لفظ و در فعل من از آن براى ام چه سخن ديگريست و منسوبست با صاحبش و من از خداى عزّ و جل در ميخواهم كه ما را بذكر خود مشغول گرداند و بر شكر نعم حريص و ما را در قول و عمل توفيق صلاح و صواب دهد و از عجب و تكبّر و جهل و غلبهء هوى و تعصّب و از قول بىفايده و از آنچ ما نشناسيم و گوئيم و ندانيم و دعوى آن كنيم در پناه خود گيرد و بحبل متين او معتصميم و در هر حالى ازو طلب يارى ميكنيم و برو توكّل مينماييم و پيغمبر او و اهل بيت و اولاد و عترت او را وسيله و شفيع ميسازيم و هو الموفّق للصواب و حسبنا و نعم الوكيل ، باب اول - در ذكر قم و سبب نام نهادن قم بدين نام بعد از نام نهادن او به فارسى و ذكر قديم امر قم و حديث آن و صورت فتح ناحيت آن و انتهاء حدود آن و مسافت اقطار آن و ذكر طول و عرض و برج طالع آن و عدد راهها و دروازها و ميدانها و مسجدها و حمّامات آن و سبب جدا كردن آن از اصبهان و وقت شهر ساختن آن و آنچ در بقعه و خطَّه قم داخل است و بدان تعلَّق دارد از ضياعها و نامهاى آن و ذكر با روى كهنه و نو و ذكر اوّل مسجدى كه بقم بنا نهادند و منبر را در آن نصب كردند تا آنگاه كه مسجد جامع بدان بنا نهادند و منبر بدان نقل كردند و ذكر سراهاى خراج و دار الضّرب و سراهاى حكّام و ولات و زندانها و ذكر كاريزها و جويها و رودخانه ها و آسياها و مقاسم [ 1 ] آبهاى آن و مساتيق آن و عدد ضياعها و رساتيق آن از اهل عرب و عجم و ذكر آن ضياع و رساتيق كه از ديگر شهرها با قم جمع و اضافت كردند و ذكر بعضى از طلسمات و ذكر بعضى آتشكدهاى نواحى آن كه مشهور و معروف بوده‌اند و ذكر فضيلتهاى قم و نواحى و ساكنان آن و آنچ از آفات و عاهات بديشان رسيده است و اين باب مشتمل است بر هشت فصل ،

--> [ 1 ] - در نسخه مقاسمت ضبط شده است ،