حسن بن محمد بن حسن قمى ( مترجم : قمي )
131
تاريخ قم ( فارسي )
پنج درهم قيمت آن بمحاسبه هفده درهم بدينارى زر طلا دويست و يك هزار و پانصد و چهل و نه دينار و ايضا يافتم در عمل عاملان على بن عيسى وزير مقتدر تقدير و اندازهء ارتفاعات مملكت در سنهء ست و ثلثمائه [ 1 ] و تقدير نفقات و اخراجات از آن و نقصان ارتفاعات از نفقات و اخراجات و آن عمل مشتمل بود بر ذكر مالهاى مملكت و نفقات خلافت و اخراجات آن و در آن ياد كرده بودند كه ارتفاعات مملكت به غير از مال صدقات كه آن بر ارباب صدقات از فقراء و مساكين و غير ايشان از مستحقين زكات صرف ميكردند و داخل وظيفه خراج نميكردند از طلا چهارده هزار هزار و بيست و نه هزار و هشتصد و بيست و چهار دينار است و همچنين ياد كرده بودند كه مبلغ نفقات و اخراجات از زر طلا شانزده هزار هزار هزار و هشتصد و چهل و هشت هزار و سيصد و دوازده دينار بودهاند چنانچ در هر سالى دو هزار هزار و شصت و هشت هزار و چهار صد و هفتاد و شش دينار نفقات و اخراجات خلافت زياده بر مملكت او بوده و از مال بيت المال خاصهء خود ششصد و سى و دو هزار دينار در نفقات خلافت اضافت ميكرد و بعد از آن هزار هزار و چهار صد و سى شش هزار و چهار صد و هفتاد و شش دينار از براى تتمّه نفقات و اخراجات در مىبايست و خراج مملكت و بيت المال بدان وفا نميكرد و همچنين در آن ياد كرده بودند كه مبلغ مال قم درين سال با مبلغ هشت هزار و دويست و بيست و نه دينار مال ضيعتهاى خالصه با مبلغ دويست و پنجاه هزار و چهار صد و چهل و هشت دينار طلا رسيده و از آن جمله مبلغ دويست هزار دينار احمد بن على خراسانى استخراج كرده است مضى هذا . چنين گويد مصنّف اين كتاب كه چون من ازين قصص و روايات بپرداختم و فارغ شدم اكنون بيان ميكنم مبلغ مساحت بشر بن فرج و على بن احمد ضيمرى [ 2 ] كه درين وقت و درين زمان اهل قم بر مساحت ايشان است و مبلغ مساحت بشر بن فرج من درين اعتماد ياد كردم و بيان كردم و گفتم كه چه مقدار است بعد از آن آنچ با ساوه و همدان و ايغارين نقل كردهاند بدفعات و اوقات كه احتياج بتعداد آن نيست جمل القرى بقم بدان ناطق است با پنجاه و هفت هزار و ششصد درهم كه از تيمره نقل ميكردند با ايغارين نقل كردند دو هزار هزار و ششصد و پانزده هزار و دويست و شش درهم و ربع
--> [ 1 ] 306 ، [ 2 ] - خ ، ل : ضميرى و در سابق بطوريكه بدان اشاره رفته است صيمرى ضبط گرديده است ،