حسن بن محمد بن حسن قمى ( مترجم : قمي )
125
تاريخ قم ( فارسي )
كفايت در آن از زر سرخ طلا صد و هفتاد و هفت هزار و هشتصد و بيست و هفت دينار و من بعد از اين ذكر يافتم كه جملهء مال كورهء قم كه بمساحت ارتفاع آن كردهاند و مقرّر گردانيده و به غير ازين كه ياد كرده شد دو هزار هزار و هفتصد و هفتاد و سه هزار و پانصد و سيزده درهم بوده است و مساحت محمد بن على بن سهل و محمد بن بحر با بقاياى سالهاى گذشته زياده برين است و من نسخه ديگر يافتم به مهر احمد بن محمّد عامل قم ناطق به مبلغ مال وظيفهء خراج كورهء قم در سنه اثنين و ثلث و اربع و خمس و ثمانين و مأتين [ 1 ] و احمد آن نسخه را بابى القاسم عبيد الله بن سليمان فرستاده مشتمل بر بسيارى اسباب خراج قم پس من آن را درين موضع ياد ميكنم و آن اينست : مبلغ مال وظيفه و خراج بكوره قم در سنه اثنين و ثمانين و مأتين [ 2 ] كه احمد بن محمّد فيروزان آن را به حضرت وزير رفع كرد و باز نمود تا مهر كردند بعد از آنك محمد بن موسى برو رفع كرده بود و به دو باز نموده سه هزار و چهار صد و هفتاد و نه هزار و هشتصد و نود و پنج درهم قيمت آن بمصارفه هفده درهم بدينارى بعد از وضع كردن و خراج [ 3 ] موقوفات و مواضع و معافه و مسلَّمه و كسورات زر سرخ طلا دويست و چهار هزار و ششصد و شصت و نه دينار و نيم دينار و نيمدانگ [ 4 ] باز از اصل مال اين سال چهل و چهار هزار و پانصد و شصت درهم منكسر شده و سه هزار هزار و چهار صد و سى هزار درهم عقد وظيفه بر آن منعقد شده و در دفتر مال وظيفه مقرّر كشته جزيه سرهاى اهل ذمت بقصبهء قم [ 5 ] پنجهزار و سيصد و پنج دينار و الله اعلم و احكم مبلغ مال كه درين سال اهل منقول را بر آن مصادره كردهاند و نسخهء آن احمد بن محمّد به حضرت وزير رفع كرده بعد از آنك محمد بن اسحق و محمد بن حسن با احمد رفع كرده بودند بيست هزار دينار طلا كسور آن دويست و شصت دينار پس مجموع مال اين سال به قيمت طلا دويست و بيست و چهار هزار و نهصد و پنجاه و نه دينار و نصف و خمس دينارى باشد بعد از آن آنچ لابد بود در وضع كردن آن وضع كردند و آن
--> [ 1 ] 282 و 283 و 284 و 285 هجرى ، [ 2 ] 282 ، [ 3 ] - خ ، ل : و اخراج ، [ 4 ] - در متن كاتب چنين آورده است : نيم دينار و نيمدانگ ، پنج دانگ ( لعلّ نيمدانگ دينارى ) ، [ 5 ] - در اينجا نيز در حاشيه نسخهء اصل قبضهء قم ضبط گرديده است ،