المنسوب للإمام الصادق ( ع ) ( مترجم : گيلاني )

79

مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي )

نماز شب و استغفار كردن در سحرها . پس يكى از فوايد مسواك ، اين است كه در حين مسواك كردن ، از اين معنى غافل نباشد و به خود بگويد كه : هر گاه تو ظاهر خود را از كثافت چرك ، پاكيزه و طاهر مىكنى تا سبب نفرت مردم نباشد ، پس دل ، كه محلّ تجلَّيات حقّ است و مورد حقايق و معارف الهى است ، اولى است به تطهير و تنظيف از چرك معاصى و ذنوب ، پس در پى اصلاح خود شود ، و در توبه و انابه تقصير نكند . و طهّر ظاهرك و باطنك من كدورات المخالفات ، و ركوب المناهي كلَّها ، خالصا لله تعالى . اين نيز تأكيد سابق است . يعنى : پاك كن ظاهر و باطن خود را ، از كدوراتى كه به سبب ارتكاب معاصى ، بهم رسيده است ، پاك كردنى از روى اخلاص و اعتقاد درست و محض از براى تقرّب به جناب او . فانّ النّبيّ صلَّى الله عليه و آله أراد باستعمالها ، مثلا لاهل اليقظة . يعنى : به درستى و راستى كه مراد حضرت پيغمبر صلَّى الله عليه و آله از استعمال كردن مسواك ، و تأكيد بر آن ، نيست مگر مثلى از براى اهل بصيرت ، كه از خواب غفلت ، بيدارى داشته باشند ، تا از اين طهارت صورى ، به طهارت معنوى و از اين نظافت جسمانى ، به نظافت روحانى ، منتقل شوند . چنان كه مىفرمايد : و هو انّ السّواك نبات لطيف نظيف ، و غصن شجر عذب مبارك ، و الاسنان خلق ، خلقه الله تعالى في الخلق آلة و اداة للمضغ ، و سببا لاشتهاء الطَّعام و اصلاح المعدة ، و هي جوهرة صافية تتلوّث بصحبة تمضيغ الطَّعام ، و تتغيّر بها رائحة الفم ، و يتولَّد منها الفساد في الدّماغ . اين فقره ، اشاره است به طريق انتقال از ظاهر به باطن و از صورت به معنى و از محسوس به معقول . مىفرمايد كه : چوب مسواك ، چوبى است لطيف و شاخ