المنسوب للإمام الصادق ( ع ) ( مترجم : گيلاني )

7

مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي )

و وفّقهم لعبادته . و توفيق داد ايشان را براى طاعت و بندگى خود ، چرا كه توفيق مهيّا كردن اسباب است به جانب مطلوب خير و اقواى اسباب اطاعت ، كه علم است در ايشان موجود است ، پس راست است كه ايشان ، موفّقند به طاعت و بندگى خداى تعالى و بس . و استعبدهم بالعبادة على مشاهدته . و اختيار كرد حضرت بارى عزّ اسمه ، علما را از براى بندگى خود به طريق مشاهده ، نه مشاهدهء حسّى ، بلكه مشاهدهء علمى ، چنان كه از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام مروى است كه در جواب سائلى فرمود كه : « ما اعبد ربّا لم اره » ، يعنى : عبادت نمىكنم من خدائى را كه نبينم او را ، و مراد آن حضرت از رؤيت ، رؤيت علمى است نه رؤيت حسّى بصرى ، و في الواقع رؤيت علمى ، اتمّ است از حسّى ، چه در رؤيت حسّى خطا ممكن است و در رؤيت علمى نه . و دعاهم إلى رحمته . و خواند خداوند عالم ، علما را به سوى رحمت خودش كه بهشت باشد . چنان كه در قرآن عزيز فرموده كه : « وَالله يَدْعُوا إِلى دارِ السَّلامِ » ( يونس عليه السّلام - 25 ) ، و دار السّلام به اتّفاق مفسّرين ، بهشت است و دعوت به بهشت چنان كه از آيهء شريفه مستفاد مىشود ، هر چند عامّ است عالم و غير عالم را ، امّا چون علما عمده‌اند ، تخصيص به علما داد ، و ممكن است كه مراد از رحمت ، معنى ظاهر باشد ، يعنى رحمت خود را شامل حال علما كرده است ، چه وصول به رحمت الهى ، بى سابقهء استحقاق و استعداد ، ميسّر نيست و استعداد رحمت نيست مگر از براى اهل علم . چون خداوند عالم ، در نهايت تنزّه و تجرّد است و بندگان او در نهايت تعلَّق و پستى ، پس هر گاه ايشان را به جناب احديّت ، غرضى و مطلبى باشد ، بايد كسانى را كه به جناب او اقرب باشند ، واسطهء مطلب خود كنند ، تا به واسطهء ايشان مطلب صاحب غرض ، به عرض الهى رسد ، چنان كه أطوار ملوك و سلاطين دنيا است و ارباب حاجت تا توسّل به مقرّبان ايشان نجويند و ايشان را شفيع خود نسازند ، از ملوك و سلاطين كارها متمشّى نمىشود ، از اين جهت است كه در ادعيّه و تصانيف ، پيش از عرض حاجات به « قاضى الحاجات » ، افتتاح به صلوة بر پيغمبر و آل او عليهم السّلام مقرّر شده و به واسطهء همين نيز مؤلَّف « عليه الرّحمه » ، بعد از حمد الهى ، صلوة و تحيّت بر پيغمبر ما صلَّى الله عليه و آله و سلَّم ، كه اكمل افراد بشر و اقرب به جناب احديّت است ، فرستاد و گفت :