المنسوب للإمام الصادق ( ع ) ( مترجم : گيلاني )
25
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي )
حالات ، در فقر و در غنا و در صحّت و مرض از او راضى بودن ، و در سرّاء و ضرّاء صبر نمودن ، و شكر الهى بجا آوردن ، و مرتبهء رضا را « فتح » نام كردن ، وجهش ظاهر است ، چرا كه فتح عبارت از گشايش كارها است و آسان شدن مراد و مدّعاها ، و بنده هم در مرتبهء رضا ، كارها به خود آسان كرده است و به هر چه رو مىدهد از وسعت و تنگى ، به خود گوارا كرده ، پس فتح مناسبت به اين مرتبه دارد . و خفض القلب في الاشتغال به غير الله . يعنى : خفض دل و پستى آن در اشتغال عبد است ، به غير عبادت و طاعت خداى تعالى ، و صرف كردن عمر است از براى حيات دنيا و تحصيل لذّات و مشتبهات دنيا ، چنان كه در قرآن عزيز مذكور است كه : « قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالأَخْسَرِينَ أَعْمالًا . الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ في الْحَياةِ الدُّنْيا وَهُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً » ( سورهء كهف - 103 - 104 ) ، يعنى : بگو اى محمّد به امّت خود كه : آيا خبر دهيم شما را به زيانكارترين شما از روى عمل ، پس به تحقيق كه زيانكارترين شما از روى عمل ، كسانىاند كه تباه كرده باشند عمر خود را از براى تحصيل دنيا ، و در اين كار گمان خوبى داشته باشند . و وقف القلب في الغفلة عن الله . يعنى : وقف دل در غفلت از خدا است و به ياد او نبودن ، و وجه مناسبت « وقف » به غفلت ، آن است كه وقف به معنى قطع است و غفلت از حضرت بارى نيز موجب قطع منافع دنيوى و اخروى است ، امّا دنيوى به واسطهء آن كه اكثر منافع دنيوى منوط است به ذكر الهى ، مثل طول عمر و وسعت رزق و عدم تظلَّم از ظالم . چنان كه در كتب ادعيّه و احاديث ، مذكور است و از براى هر كدام از فوايد مذكوره دعائى مقرّر است ، حتّى گفتهاند كه : هيچ صيدى به قيد صيّاد در نمىآيد ، مگر به ترك ذكر خداى تعالى ، و حضرت امام عليه السّلام از براى هر كدام از مطالب ثلاثه ، شاهدى ذكر مىكند . امّا از براى اوّل كه رفع قلب است فرموده است كه :