حمد الله مستوفي قزويني
691
تاريخ گزيده
قاضى ابو محمد ناصحى صاحب كتاب مسعودى در مذهب امام ابو حنيفه ، معاصر سلطان طغرلبيك سلجوقى بود و آن كتاب بسلطان مسعود غزنوى منسوب است . ابو بكر طريثيثى [ 1 ] صاحب كتاب شكر و شكايت ، معاصر محمد بن محمود ابن محمد سلجوقى بود . ابو نصر قمى منجم كتاب مدخل در سنهء ست و ثلاثين و ثلاثمائة [ يزدجردى موافق سنهء سبع و خمسين و ثلاثمائة ] [ 2 ] هجرى تاليف كرد . سيد احمد بن ابى الحسين الرفاعى لقبه محيى الدين در سنهء خمس مايه در گذشت . الباء باقلانى ابو بكر بن طيب [ 3 ] استاد علماى زمان خود بود ، معاصر قادر خليفه و سلطان محمود غزنه . برهان الدين محمد بن محمد النسفى [ 4 ] الحكيم الصوفى صاحب التفسير و غير ذلك . بديع الهمدانى صاحب المقامات . [ از سخنان اوست : مرد را به لباس نبايد شناخت همچنانكه شمشير را بغلاف ] [ 5 ] بشر بن غياث [ 6 ] المرسى و كان يقول [ بخلق القرآن و الارجاء ] [ 7 ] سيد برهان الدين العبرى [ 8 ] . [ در تبريز در حيات است و سر آمد علماى وقت است ] [ 9 ] .
--> [ 1 ] - م : ترشيشى و ظاهرا نسبت به ترشيز است و طريثيث صورت معرب آن . [ 2 ] - فقط در نسخهء م . اما اين كتاب كه اسم تمام آن « البارع فى احكام النجوم و الطوالع » يا « البارع المدخل الى احكام النجوم » مىباشد حاوى 5 مقدمه است و شصت و چهار مقاله و تاريخ تاليف آن را در سيصد و بيست و هفت هجرى نوشتهاند ( رك - الذريعه ج 3 ص 8 ) . [ 3 ] - ب : ابو بكر الطبيب . [ 4 ] - م ، ر : النقى . [ 5 ] - ب ندارد . [ 6 ] - ب : غياث - الدين - ر : غياث المريسى . [ 7 ] - ب : بخلق الالوان و الارحام - م : بخلق الالوان و الارحا . [ 8 ] - ر : الصبرى . [ 9 ] - م : « درين زمان در تبريز است و سر آمد علماء وقت است » . ولى بعد اضافه كرده : « وفات او غرهء ذى الحجة سنهء ثلاث و اربعين و سبعمائة در تبريز » كه همين جملهء اخير مىرساند كه كتاب بعد از تاليف بدست مؤلف يا ديگران باز مورد تصرف قرار گرفته است .