حمد الله مستوفي قزويني
646
تاريخ گزيده
به زمان مكتفى خليفه . از سخنان اوست : هر كه دوستى مرگ در دل او قرار گيرد ، حق تعالى دوستى دنياى فانى از دل او بيرون برد و آخرت باقى را دوست او گرداند . شيخ ابو اسحق ابراهيم بن احمد خواص - وفاتش برى در سنهء احدى و تسعين و مأتين به زمان مكتفى . از سخنان اوست : داروى دل پنج چيز است : قرآن خواندن و معنى آن دانستن و برخاستن به نماز شب يعنى تهجد و زارى كردن در آن و صحبت با صلحا و شكم تهى . ] [ 1 ] شيخ ابو عبد الله عمرو بن عثمان مكى وفاتش ببغداد در سنهء احدى و تسعين و مأتين به زمان مكتفى . از سخنان اوست : هر چه در وهم تو آيد از معنى جنس دانش يا ضيا يا جمال يا جسم يا نور يا شخص يا خيال ، خداوند تبارك و تعالى از آن منزه است . علم پيش روست و خوف سابق است و نفس حرونى است سركش و فريبنده . بر حذر باش از او و بسياست علم او را بسته دار و خوف ده او را تا مطيع گردد . [ 2 ] شيخ ابو الحسين احمد بن محمد نورى بغدادى وفاتش در سنهء خمس و تسعين و مأتين به زمان مكتفى . از سخنان اوست : بزرگترين كس عالمى است كه بعلم خود كار كند و عارفى كه سخن از حقيقت گويد . [ مرقع پوششى بود بر دردها و اكنون مزبله ايست بر مردارها . ] [ 3 ] [ هر كه گويد مرا با خداى حالى هست ، اگر بر جادهء شرع نرود ، به دو ملتفت مشويد كه مبتدع است . ] [ 4 ] شيخ ابو القاسم جنيد بن محمد نهاوندى قواريرى معروف ببغدادى ، وفاتش در سنهء سبع و تسعين و مأتين به زمان مقتدر خليفه . از سخنان اوست : دل مؤمن حرمخانهء خاص است خداى را . مردى آن است كه در او نامحرم را راه ندهى . [ طاعت [ 5 ] علت سعادت ازلى نيست بلكه مبشر آن است [ 6 ] كه سعادت طاعت كننده راست ] [ 7 ] . هر كه بر علم قرآن و حديث واقف نبود ، پيشوائى را نشايد [ 8 ] . صادق آن است كه راست گويد در [ 9 ] مهمى كه مخوف باشد و نجات او نباشد الا بدروغ . عارف آن است كه
--> [ 1 ] - ق : سه چيز است : قرآن خواندن و معنى آن دانستن و شكم تهى داشتن - در نسخهء ب اين قسمت وجود ندارد . [ 2 ] - ق : شود . [ 3 ] - ب ندارد . [ 4 ] - ب ، ق ندارد . [ 5 ] - ر : هر طاعت . [ 6 ] - ر : بلكه آن است . [ 7 ] - ب ندارد . [ 8 ] - ق ندارد . [ 9 ] - ق : چيزى .