[ از سخنان اوست : من استغضب فلم يغضب فهو حمار و من استرضى و لم يرض فهو جبار ] [ 1 ] امام احمد بن محمد بن حنبل بن هلال بن اسد بن ادريس بن عبد الله بن انس بن عوف بن قاسط بن مازن بن شيبان و هو اصل القبيله . شاگرد امام شافعى و استاد محدثان بود . واثق خليفه او را الزام نمود تا قرآن را مخلوق خواند . نمىخواند . محبوسش كرد [ تا بخواند ] [ 2 ] . نخواند . در زخم چوبش كشيد [ همچنان مقر بود بر عدم خلق قران ] [ 3 ] . به زخم چوب در سنهء ثلاثين و مأتين در گذشت . به بغداد بالاى قبر امام ابو حنيفه مدفون شد . قبرش مشهور است . طاوس بن كيسان اليمانى از تابعين است [ 4 ] . در سنهء ست و مايه در گذشت . حسن بن يسار البصرى [ 5 ] ، چون مقدم مشايخ است ، ذكرش در زمرهء ايشان آورده شد . وفاتش در سنهء عشر و مايه به بصره . محمد بن عبد الرحمن بن ابى ليلى يعرف [ 6 ] در سنهء ست و مايه در گذشت . ربيعة بن ابى عبد الرحمن در سنهء ست [ 7 ] و ثلاثين و مايه ، به انبار بعهد سفاح نماند . عبد الرحمن بن عمرو الاوزاعى در سنهء سبع و خمسين و مايه بعهد ابو دوانيق در گذشت . سفيان بن سعيد بن مسروق الثورى در سنهء احدى و ستين و مايه بعهد مهدى خليفه به بصره در گذشت . شصت و چهار سال عمر داشت . از سخنان اوست : عزيزترين خلايق پنج گروه‌اند : عالمى زاهد و فقيهى [ 8 ] صوفى و توانگرى متواضع و درويشى شاكر و شريفى سنى . قاضى ابو يوسف يعقوب بن ابراهيم بن حبيب بن سعد بن حبيبه در سنهء اثنى و

--> [ 1 ] - ب ندارد . [ 2 ] - ق فقط . [ 3 ] - ق : هم نخواند - ب ، ر : قرآن را مخلوق نخواند . [ 4 ] - اينجا نسخهء « ر » اين جملات را در حاشيه ولى به خط متن اضافه نموده : « نود و چند سال عمر داشت . از بلاد يمن بود . به حج آمد و در روز ترويه » . [ 5 ] - نسخهء ر اضافه نموده در حاشيه : « ولادتش در زمان عمر خطاب ، به دو سال پيش از وفات عمر » . [ 6 ] - در كليهء نسخ چنين است در حاشيهء نسخهء ر : افقه اهل ديار بود . سى و سه سال قضاى كوفه كرد . [ 7 ] - م : ثلاث . [ 8 ] - م : فقيرى .