حمد الله مستوفي قزويني

507

تاريخ گزيده

او حرب كرد و او را اسير گردانيد [ 1 ] و به منزل فنا رسانيد . اتابك سلجوقشاه ابن سلغرشاه بن سعد بن زنگى بن مودود بانتقام برادر بجنگ تركان خاتون رفت و بر ملك فارس مستولى شد و پنج ماه حكم كرد . [ تركان خاتون ، مادر اتابك محمد بن سعد ] [ 2 ] را بكشت . برادر تركان خاتون ، اتابك علاء الدولهء يزد ، [ 3 ] پناه بهولاگوخان برد . لشكر مغول بكين خواستن تركان خاتون بجنگ سلجوقشاه رفتند . بعد از محاربه ازيشان منهزم شد . امير مقرب الدين مسعود در حال شيراز را از آسيب لشكر مغول نگاه داشت . شيرازيان بدين واسطه عظيم معتقد او شدند و اين حال در صفر سنهء ثلاث و ستين و ستمائة بود . سلجوق شاه ، در گرمسير فارس بعد از محاربات بسيار ، بر دست لشكر مغول [ اسير شد ] [ 4 ] و كشته گشت . اتابك ابش خاتون بنت سعد بن ابو بكر بن سعد بن زنگى بن مودود را بعد از عمزادهء پدر ، بجاى مادرش تركان خاتون ، پادشاهى فارس دادند . يك سال در فارس حكم كرد . بعد از آن او را جهت شهزاده منگوتمور بن هولاكوخان بخواستند و به اردو آوردند [ 5 ] و فارس با تصرف ديوان مغول آمد . قرب بيست سال در آن ملك حكومت بنام او بود . پس نام سلغريان بر افتاد . [ 6 ]

--> [ 1 ] - ايضا : كرد . [ 2 ] - ر ، م : تركان خاتون را كه مادر اتابك محمد بن سعد بود بخواست و بكشت - ق ، ب : مادر اتابك محمد بن سعد را بخواست و بكشت . [ 3 ] - اتابكان يزد طبق جدول زمباور عبارتند از : عز الدين لشكر بن وردان كه در سال 590 امارت يافت - وردان زور بن لشكر ( 604 ) - ابو منصور سپهسالار بن لشكر ( 616 ) - محمودشاه بن سپهسالار ( 616 ) - سلتيقشاه بن محمود ( 629 ) - طغان شاه بن سلتيق « ؟ » - علاء الدوله بن طغان شاه ( 670 ) - يوسفشاه بن طغان شاه مخدوم شرف الدين امير مظفر مبارزى كه غازانخان مغول او را از حكومت برداشت - اتابك حاجىشاه ( 715 ) . [ 4 ] - ب : گرفتار شد - ر ، ندارد . [ 5 ] - با قول و صاف درست در نمىآيد كه دورهء حكومت او را ده سال مينويسد . [ 6 ] - مرگ ابش در سال 685 روى داد و برسم مغول او را با ظروف سيمين و زرين پر از شراب دفن كردند و پس از چندى شاهزاده خانم كردوجين دختر او ( از منكو تيمور پسر هلاكو ) وى را از تبريز بشيراز آورد و در مدرسهء عضديه كه مادرش تركان باسم عضد الدين محمد بن سعد بن ابى - بكر ساخته بود دفن كرد . رجوع شود بكتاب نفيس وصاف و روضة الصفا