الناصر لدين الله ابو العباس احمد بن مستضيء بن مستنجد بن مقتفى بن مستظهر بن مقتدى بن ذخيرة [ الدين ] بن قائم بن قادر بن اسحاق بن مقتدر بن معتضد بن موفق بن متوكل بن معتصم بن هارون بن مهدى بن منصور بن محمد بن على بن عبد الله بن عباس بيست و دوم است از عباس و سى و چهارم خليفه ، بعد از پدر بخلافت نشست [ 1 ] و در عهد هيچ خليفه‌اى آن امن و رخص و راحت نبود كه در زمان او . بسعى او ملك عرب چون بهشت برين گشت . ملك خوزستان و كردستان و رحبهء شام مسخر او شد . بتن خود مردانه و دلاور بود و در عمارت مساجد و مشاهد و انشاى رباطات و مدارس و [ قناطر ] [ 2 ] سعى جميل نمود و بر طرفين بغداد دار الضيافه ساخت تا فقرا روزى [ دو نوبت بر سر سفرهء او بودندى ] [ 3 ] و نان رقاق و بريان و حلواى قندى و عسلى [ دادندى ] [ 4 ] . مدت چهل و شش سال و يازده ماه در خلافت بماند . هيچ خليفه را طول زمان خلافت چندين نبود . در زمان او خوارزمشاهيان سلطنت از دست سلجوقيان بيرون بردند . چنگزخان بر ممالك ايران و توران مستولى شد و تمامت پادشاهان را قهر كرد و در جهان قتل عام كرد و از پادشاهان جهان : تكش بن خوارزمشاه و پسرش سلطان محمد در ايران و تركستان و تكله و برادرش سعد ابناى زنگى سلغرى و عمزادهء ايشان طغرل بن سلغر در فارس حكم كردند و از اسماعيليان محمد بن حسن ملحد و پسرش جلال الدين نو - مسلمان و پسر او علاء الدين ملحد معاصر او بودند . در آخر عهد او كرمان در تصرف براق حاجب آمد . ناصر خليفه را دخترى بود ، نماند . گاوى كه جهت او به صدقه دادند ،

--> [ 1 ] - گويا قبل از مرگ پدرش بنام او خطبه خوانده‌اند و علتش هم اين بود كه در اواخر شوال مستضيء بيمار شد و زنش هر قدر خواست اين مطلب را مكتوم بدارد ممكن نشد و بغداد آشفته شد و خانه هاى زيادى بچپاول رفت . تا در جمعه 22 شوال بنام وليعهد خطبه خوانده شد و مىگويند يك روز يا يك هفته پيش از مرگ پدر بخلافت برگزيده شد ( البداية ) . مرگ مستضيء در روز آخر شوال صورت گرفت و در آن هنگام سى و نه سال بيشتر نداشت . [ 2 ] - م : قنوات [ 3 ] - ق : در وقت لوتى بر جان خود مىبستند [ 4 ] - ق : بلا غرامة مىخوردند .