حمد الله مستوفي قزويني

358

تاريخ گزيده

سال و سه ماه يازده روز خليفه بود . در ربيع الاخر سنهء اثنى عشر و خمسمائه در گذشت . [ 1 ] عمرش چهل و يك سال و نيم بود . از پادشاهان جهان بركيارق و محمد ابناء سلطان ملكشاه سلجوقى و قطب الدين محمد خوارزمشاه و ابراهيم بن مسعود و پسرش مسعود و نبيره اش ارسلان شاه غزنوى معاصر او بودند و در عهد او دولت آل بويه سپرى شد و حسن صباح همچنان دعوت اسماعيليان مىكرد . المسترشد بالله ابو منصور فضل بن مستظهر بن مقتدى بن ذخيرة [ الدين ] بن قائم بن قادر بن اسحق بن مقتدر بن معتضد بن موفق بن متوكل بن معتصم بن هارون الرشيد بن مهدى بن منصور بن محمد بن على بن عبد الله بن عباس نوزدهم است از عباس و بيست و نهم خليفه . بعد از پدر بخلافت نشست . هيبتى و شكوهى تمام داشت . سلاطين سلجوقى را محلى ننهاد . در علم حديث مهارتى عظيم داشت . علماء جهان حديث برو خواندندى . سخنان و اشعار غرا دارد و هذا من اشعاره : شعر اقول لشرخ الشباب اصطبر * و قولى ورد قضاء الوطر ثلاث فعلت بهذا المشيب * و ان زال عنهم لهذا مطر فقال المشيب اسعى الغبار * على حمرة ذات فيها السور [ و از كلام اوست : حماية الملك متعينة علينا و اعين الامة طامحة الينا ] [ 2 ] . بوقتى كه دبيس مخالفت او كرد ، خليفه لشكر بجنگ او كشيد . پيش از آنكه مقهور گرداند گفت : اشم روايح النصر من خفقان البنود و ابلج شخص الظفر من خلال السعود و اين نوعيست از كرامات و مغيبات .

--> [ 1 ] - ق ، ربيع الاول . صحيح همان است كه در متن آمده زيرا وفات المستظهر در شانزدهم ربيع الاخر بود . مدت عمرش چهل و يك سال و سه ماه و يازده روز از عجايب اينكه پس از مرگ الب ارسلان قائم خليفه مرد و پس از مرگ ملكشاه ، مقتدى خليفه و پس از مرگ سلطان محمد سلجوقى ، مستظهر . [ 2 ] - در نسخهء ب نيست .