حمد الله مستوفي قزويني

314

تاريخ گزيده

اغنيا به صدقه گشاده بود : چون برادرم محمد امين و مادرش زبيده و آل برامكه كه عطاياى ايشان حصر نشايد كرد و على هذا . درين عهد كسى ياد درويشى بنيكويى نمىكند الا مالك بن شاهى و عبد الله بن بشر كه خير كى مىكنند . فرداى قيامت كه خلفا و پادشاهان بنيكوكاران عهد خود مباهات كنند ، مرا آنجا سر افكنده بايد بود و سيصد هزار دينار بر وكيل خاص نوشت تا بمستحقان رسانند . ثمامة بن اشرس گفت يا امير المؤمنين و الله كه مصطفى و خلفاى راشدين را به حسن عمل و صدق نيت تو فخر مىبايد كرد . بر پادشاهان و وزراى عصر واجبست حكايات چنين بسمع رضا اصغاء كردن تا روزى تقصير خويش در آينهء توفير گذشتگان مشاهده كنند و در حسن عمل و كسب نام باقى افزايند . مأمون بر طاهر ذو اليمينين جهت كشتن محمد امين سرگران بود . او را بحكومت خراسان فرستاد و پسرش عبد الله بن طاهر را بر درگاه خود نيابت داد . گويند روزى معتصم با چند غلام بيامد تا در پيش مأمون رود . عبد الله طاهر ، غلبهء غلامان را از دخول منع كرد . معتصم گفت يا ابن الاعور ترا مىشايد كه با پانصد غلام باشى ، مرا نمى شايد كه با اين قدر باشم ؟ عبد الله طاهر گفت كه مرا با پانصد هزار غلام آن در دماغ نباشد كه ترا با پنج غلام : يعنى هوس خلافت . معتصم برنجيد و بعبد الله نوشت . قد تمثل نفسك يا ابن الاعور [ 1 ] الاباطيل حتى ظننت ان هذه الدوله لا تتم الا بابيك و انها لا تكمل الا بك . فاعرف قدرك و لا تجاوز حدك . فلو لا انك من الطير عصفور لا تملأ الايدى لامرت بقتلك . او جواب نوشت : فهمت ما ضمنت كتابك و ما هما الا قدرى و السيف الذى ضرب عنق اخيك ففى عنقى . انتظر متى امرت فاحرز قبلتك . بعد از آن عبد الله بن طاهر اين رقعه و جواب بمأمون نمود . مأمون معتصم را منع كرد كه چرا چنين نوشتى تا چنين جواب شنيدى . معتصم گفت ما كان عندى الصبر على مضض ما كان منه ابدا . مأمون را خوش آمد و فرمود [ تا دل عبد الله طاهر را بدست آورد ] [ 2 ] معتصم بعبد الله گفت : قد كان امور بيننا و بينك مثل نزع الشيطان بين يوسف و اخوته و انا اقول لهم * ( لا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ 12 : 92 ) * الآيه [ 3 ] .

--> [ 1 ] - يعنى طاهر بن حسين كه يك چشم بوده و عمرو بن نباته در حق او گفته : يا ذا اليمينين و عين واحده * نقصان عين و يمين زائده [ 2 ] - فقط در ر ، م [ 3 ] - قرآن كريم سورة يوسف 92