حمد الله مستوفي قزويني
143
تاريخ گزيده
از مسلمانان چهارده كس شهيد شدند : شش از مهاجر و هشت از انصار ، و صناديد قريش و اكابر مكه : ابو جهل و عتبه و شيبه و ديگران تا هفتاد و دو تن ، در آن جنگ ، كشته شدند و هم چندين اسير گشتند ، بخلاف شاگردان . اسيران چندى خود را باز خريدند و عباس رضي الله عنه و چندى ايمان آوردند عقبة [ 1 ] بن ابى معيط و نضر بن الحارث از جملهء اسيران بودند و در مكه با رسول ( ص ) جفاها كرده ، بدان سبب ايشان را بكشت . درين حال سودة بنت زمعه بر مرگ كفار ، زارى مىكرد . [ 2 ] پيغمبر ( ص ) او را طلاق داد و باز بشفاعت عايشه تجديد نكاح كرد . ديگر در غيبت پيغمبر ( ص ) رقيه بنت رسول الله كه در حبالهء عثمان رضي الله عنه بود ، در گذشت . پيغمبر ( ص ) ام كلثوم را [ با جاء ] [ 3 ] او داد . بدين سبب عثمان را ذى النورين خوانند . ديگر بو سفيان اكابر مكه را نكوهش و ملامت ميكرد ، جهت جنگ بدر و ايشان را بسستى [ 4 ] در آن نسبت ميكرد . او را گفتند محمد [ بجاء است و مردى بجاء ] [ 5 ] . اگر تو مردى دارى ، برو و كين قريش از محمد بخواه . او سوگند خورد كه از كس مدد نخواهد و با اتباع خود بجنگ [ پيغمبر رود . برخاست و ترتيب كرد و ] [ 6 ] برفت . اما بمدينه نيارست [ رفتن ] [ 7 ] . صبحگاه كسان فرستاد و دو مسلمان را كه در مدينه ، به كار گل مشغول بودند بكشت و [ خانهاى چند ] [ 8 ] خراب كرد و بازگشت . پيغمبر ( ص ) با ياران در عقب برفت . او را نيافتند . بو سفيان و اتباعش جهت سبكبارى انبانهاء پست [ 9 ] در راه انداخته بودند . آن را بر گرفتند . اين غزو را سويق خوانند .
--> [ 1 ] - ب : عتبه [ 2 ] - م : زارى كرد . [ 3 ] - ساير نسخ : بجاى [ 4 ] - ك ، م ، ر بتقصير [ 5 ] - ف : بجايست و تو بجاى - ك : بجايست و مرد بجاى - م : بجايست و مردى تو بجاى - ر : بجايست و مردى بجاى [ 6 ] - فقط در ، ق [ 7 ] - ر ، ك ، ف : شدن - م : شد [ 8 ] - ك ، ر ، م ، ب : خانه [ 9 ] - ف ، ق ، ر : پشت . پست ( بكسر اول و سكون ثانى ) آرد گندم يا جو برشته شده را گويند ( رك ، برهان قاطع ) . سويق بر وزن امير ، همان پست است ( منتهى الارب )