حمد الله مستوفي قزويني
87
تاريخ گزيده
مرو انداخت . بدين سبب ، سرحد رود جيحون مقرر شد . مدت پادشاهى كيقباد صد سال . برين گونه صد سال آسان بزيست * نگر تا چنين در جهان شاه كيست [ 1 ] دار الملك كيقباد اصفهان بود [ و او آن را كورهء معتبر گردانيد و يك نيمه عراق كه در آن حدودست از توابع آن ساخت ] [ 2 ] . كيكاوس ابن كيقباد . گروهى گويند نبيرهء كيقباد و پسر كيانيه [ 3 ] بود . به وصيت كيقباد پادشاه شد . بعد از مدتى ، بجانب مازندران رفت و آنجا گرفتار شد . رستم زال ، به راه هفتخوان ، جريده بمازندران [ اندر آمد ] [ 4 ] و نگهبانان [ مازندرانى ] [ 5 ] را بكشت و [ كيكاوس را خلاص داد و با پادشاه مازندران جنك كرد و او را بكشت و كاوس را بدار الملك رسانيد ] [ 6 ] . ديگر باره كاوس به هاماوران رفت [ بجنگ ذى الاذعار بن ابرهه بن ذى المنار بن رايش بن صفى ] [ 7 ] و گرفتار شد . رستم لشكر كشيد و [ با پادشاهان هاماوران و مصر و شام جنگ كرد و ايشان را بكشت و كاوس را مظفر با تختگاه خود آورد ] [ 8 ] . كاوس ، به مكافات ، خواهر خود ، مهرناز را بزنى برستم داد و [ او را خطاب از پهلوانى ] [ 9 ] و امارت ، بپادشاهى رسانيد . پس ابليس كاوس را بفريفت تا هوس كرد كه بر آسمان رود ، [ همچنان كه ] [ 10 ] نمرود ، صندوق و كركس ترتيب كرد و بر هوا رفت . چون كركسان را قوت [ ساقط ] [ 11 ] شد ، باز گشتند و او را با زمين آوردند . در [ شيراز ] [ 12 ] عزم هوا [ كرده ] [ 13 ] ، در سارى [ بر سر ] [ 14 ] آب افتاد و به او آسيبى نرسيد .
--> [ 1 ] - فقط در نسخهء م . [ 2 ] - در ، ب ، ر نيست [ 3 ] - در طبرى اين كلمه كيبيه آمده ( جلد اول 357 ) [ 4 ] - ساير نسخ : رفت [ 5 ] - ساير نسخ : مازندران [ 6 ] - بجاى اين قسمت در ، ب : و كاوس را بتختگاه آورد [ 7 ] - فقط در ، ب [ 8 ] - بجاى اين قسمت در نسخهء ب ، چنين آمده : بيمن رفت و كاوس را بقهر از ايشان بستد و بتختگاه آورد . [ 9 ] - ك : او را در خطاب - ب : او را از پهلوانى [ 10 ] - ك ، ر ، ف : همچون [ 11 ] - ك ، ب ، م : منقطع [ 12 ] - ك ، م : در فارس [ 13 ] - ب ، ف : كرده بود - ك : كرد [ 14 ] - م ، ب ، ك ، ف : به روى