ملا حبيب الله الشريف الكاشاني

23

توضيح البيان في تسهيل الأوزان

حاصل ضرب چيزى هم نماند چنان كه در صورت مساوى بودن حاصل با آن چه در برابر است چيزى نبايد در تحت خط عرضي نوشت زيرا كه چيزى باقي نمانده است و غرض احراز هر چه باقي است از عمل و هكذا عمل نما نسبت به سائر مراتب مقسوم و مقسوم عليه اگر باشد و چون از اين عمل فارغ شدى خط عرضي بكش در تحت آن چه از مقسوم باقي مانده است پس نقل نما مقسوم عليه را به جانب راست به يك مرتبه به اين معنى كه مقسوم عليه را به همان صورت و ترتيب كه داشت در جانب راست تحويل نما به حيثيتى كه يك مرتبه از آنجايى كه مرتبه اخيره مقسوم عليه در اول ثبت بود دور تر باشد پس طلب نما نيز اكثر عددي را به وصف مذكور و از هر يك هر يك از مراتب مقسوم نقصان نما حاصل ضرب آن را در هر يك از مراتب مقسوم عليه و بطريق سابق ثبت نما باقي را و محو نما به خط عرضي فاني را و چون فارغ شدى نيز تحويل نما مقسوم عليه را بعينه به جانب يمين به يك مرتبه دور تر و هكذا تا آن كه مرتبه اوّل از مقسوم عليه برابر شود