ملا حبيب الله الشريف الكاشاني
18
توضيح البيان في تسهيل الأوزان
خطى عرضى بكشى و در تحت آن عدد اول را يعنى مقسوم را ثبت نمائى به ترتيب آحاد و عشرات و مئات و الوف پس در ميان هر دو مرتبه از مراتب مقسوم خطى طولى بكشى كه مبدأش خط عرضى مذكور و منتهايش تا هر كجا كه عمل مقتضى باشد پس از آن عدد دويم را يعنى مقسوم عليه را بطريق مذكور از ترتيب به مسافتى مناسب در تحت مقسوم بنويس پس اگر مرتبه اخر مقسوم عليه بحسب صورت مساوى باشد با مرتبه اخر مقسوم يا كمتر باشد مثل پنج و پنج يا پنج و هشت پس اخر مرتبه مقسوم عليه را چنان قرار بده كه برابر اخر مرتبه مقسوم ثبت باشد و اگر صورت مرتبه اخر مقسوم عليه زيادتر از صورت مرتبه اخر مقسوم باشد مثل اين كه مرتبه اخر مقسوم 6 و مرتبه اخر مقسوم عليه 7 باشد پس اخر مرتبه مقسوم عليه را چنان قرار بده كه در برابر ما قبل مرتبه اخر مقسوم واقع شود و ديگر اعتبار مراتب نمىشود و چون از اين عمل فارغ شدى تأمل نما در اعداد آحاد از يك تا نه پس اخذ نما از آنها عدد بيشترى را كه هر گاه آن را ضرب نمائى در هر يك از مراتب