الشيخ وحيد الخراساني
625
توضيح المسائل ( فارسي )
راضى به قسمت نشد ، مالك مى تواند أو را به پذيرفتن قسمت مجبور كند . مسأله 2283 - اگر سود را قسمت كنند ، وبعد از قسمت خسارتي بر سرمايه وارد شود ، وسودى بعد از آن حاصل شود وكمتر از خسارت نباشد ، آن خسارت به آن سود جبران مى شود ، وچنانچه كمتر از خسارت باشد ، عامل بايد آن خسارت را به سودى كه به قسمت گرفته جبران نمايد ، پس اگر خسارت كمتر از سود باشد ، زايد بر خسارت براي أو مىماند ، واگر بيشتر باشد ، مقدار زايد بر سود بر عهده ء عامل نيست . مسأله 2284 - تا وقتي عقد مضاربه باقي باشد ، خسارت وارد بر سرمايه ، از سود حاصل از عمل جبران مى شود ، چه سود قبل از خسارت ويا بعد از آن باشد ، واگر خسارت قبل از شروع در عمل باشد ، چنانچه قسمتى از سرمايه تلف شود ، آن خسارت به سود جبران مى شود ، وچنانچه تمام سرمايه تلف شود - بدون آن كه كسى آن را تلف كند - مضاربه باطل مى شود ، واگر كسى آن را تلف نمايد وتلف كننده بدل آن را بدهد ، مضاربه باطل نمى شود . مسأله 2285 - اگر عامل بر مالك شرط كند كه خسارت وارد بر سرمايه ، از سود جبران نشود ، شرط صحيح است ، واز سهم عامل كسر نمى شود . مسأله 2286 - مالك وعامل - همچنان كه گذشت - مى توانند عقد مضاربه را هر وقت بخواهند فسخ كنند ، هر چند بعد از عمل وقبل از حصول سود باشد ، ولى اگر عامل به اذن مالك سفر كرده ومقدارى از سرمايه را براي هزينهء سفر خرج كرده وبخواهد مضاربه را فسخ كند ، احتياط واجب آن است كه مالك را راضى كند . مسأله 2287 - اگر بعد از حصول سود ، مضاربه فسخ شود ، بايد آن سود بر طبق قرار داد بين مالك وعامل تقسيم شود ، واگر يك طرف راضى به قسمت نشود ، طرف ديگر حق دارد أو را بر قسمت مجبور كند . مسأله 2288 - اگر مضاربه فسخ شود ، ومال مضاربه يا قسمتى از آن دين باشد ، بايد عامل آن را از مديون گرفته وبه مالك برگرداند . مسأله 2289 - اگر سرمايهء مضاربه نزد عامل باشد وبميرد ، چنانچه عين آن معلوم باشد ، به مالك بر مى گردد ، وچنانچه معلوم نباشد ، بايد به قرعه معين شود ، يا مالك با ورثهء عامل مصالحه كند .