يا يكى خوب وديگرى بد باشد ، يا با يكديگر تفاوت قيمت داشته باشند ، چنانچه مورد خريد وفروش تفاوت در مقدار داشته باشد ، باز هم ربا وحرام ومعامله باطل است ، پس اگر مس درست را بدهد وبيشتر از آن مس شكسته بگيرد ، يا برنج صدري را بدهد وبيشتر از آن برنج گرده بگيرد ، يا طلاى ساخته را بدهد وبيشتر از آن طلاى نساخته بگيرد ، ربا وحرام مى باشد ومعامله هم باطل است . مسأله 2101 - اگر چيزى را كه اضافه مى گيرد غير از جنسي باشد كه مى فروشد ، مثلا يك من گندم به يك من گندم ويك قران پول بفروشد ، باز هم ربا وحرام ومعامله باطل است ، بلكه اگر چيزى زيادتر نگيرد ولى شرط كند كه خريدار عملي براي أو انجام دهد ، باز هم ربا وحرام ومعامله باطل است . مسأله 2102 - اگر در اجناسى كه با وزن يا پيمانه مىفروشند ، بخواهند در معامله ربا نشود ، بايد ملاحظه كنند كه در يكى از دو طرف معامله زيادة يا آنچه در حكم زيادة است - چنانچه در مسألهء قبل گذشت - محقق نشود ، مثلا يك من گندم ويك دستمال را به يك من ونيم گندم نقد بفروشد ، كه نيم من گندم زيادى در مقابل دستمال باشد ، وهمچنين است اگر در هر دو طرف چيزى زياد كنند ، مثلا يك من گندم ويك دستمال را به يك من ونيم گندم ويك دستمال - با ملاحظهء آنچه كه گذشت - بفروشد . مسأله 2103 - اگر چيزى را كه مثل پارچه با متر وذرع مىفروشند ، يا چيزى را كه مثل گردو وتخم مرغ با شماره معامله مى كنند ، بفروشد وزيادتر بگيرد ، در صورتي كه معامله بين دو عين شخصي باشد اشكال ندارد ، وهمچنين است اگر به ما في الذمة بفروشد وبين آنها امتياز باشد ، مثل اينكه ده عدد تخم مرغ بزرگ را به يازده عدد متوسط در ذمه بفروشد ، ولى اگر بين آنها هيچ امتياز نباشد صحت معامله محل اشكال است ، وهمچنين فروختن اسكناس - هر چند معدود است - به زيادتر در صورتي كه هر دو از يك جنس باشند ، چه هر دو عين شخصي يا شخصي به ما في الذمة باشد ،