الشيخ وحيد الخراساني
527
توضيح المسائل ( فارسي )
مسأله 1822 - اگر چند نفر از معدن چيزى بيرون آورند ، چنانچه قيمت آن به پانزده مثقال طلاى مسكوك برسد ، اگر چه سهم هر كدام آنها اين مقدار نباشد ، بعد از كم كردن مخارجى كه كرده اند ، بنابر احتياط بايد خمس آن را بدهند . مسأله 1823 - اگر معدنى را كه در ملك ديگرى است ، بدون اذن مالك استخراج كند ، آنچه از آن به دست مى آيد مال صاحب ملك است ، وچنانچه به مقدار نصاب برسد ، مالك بايد خمس تمام آنچه را كه از معدن بيرون آمده بدهد . 3 - گنج مسأله 1824 - مالي كه در زمين يا درخت يا كوه يا ديوار پنهان باشد وكسى آن را پيدا كند وطورى باشد كه مردم به آن گنج بگويند ، در صورتي كه به مقدار نصاب باشد ، بايد خمس آن را بدهد . مسأله 1825 - اگر انسان در زمينى كه ملك كسى نيست گنجى پيدا كند ، مال خود اوست وبايد خمس آن را بدهد . مسأله 1826 - نصاب گنج اگر نقره باشد صد وپنج مثقال نقره ء مسكوك ، واگر طلا باشد پانزده مثقال طلاى مسكوك است ، يعنى اگر قيمت آنچه كه از اين دو به دست مى آورد به حد نصاب برسد ، بايد خمس آن را بعد از كم كردن مخارجى كه براي آن كرده بدهد ، واگر از غير طلا ونقره باشد - بنابر احتياط واجب - هر چند به يكى از اين دو حد نرسد ، بايد بعد از كم كردن مخارج خمس را بدهد . مسأله 1827 - اگر در زمينى كه از ديگرى خريده گنجى پيدا كند وبداند مال كساني كه قبلا مالك آن زمين بوده اند نيست ، مال خود أو مى شود وبايد خمس آن را بدهد ، ولى اگر احتمال دهد كه مال يكى از آنان است ، بنابر احتياط بايد به أو اطلاع دهد ، وچنانچه معلوم شود مال أو نيست ، به كسى كه پيش از أو مالك زمين بوده اطلاع دهد ، وبه همين ترتيب به تمام كساني كه پيش از أو مالك زمين بوده اند خبر دهد ، واگر معلوم شود مال هيچ يك از آنان نيست ، مال خود أو مى شود وبايد خمس آن را بدهد .