آن را تهيه نمايد . مسأله 1803 - اگر در أول سال براي مخارج خود قرض كند وپيش از تمام شدن سال منفعتى ببرد ، نمى تواند مقدار قرض خود را از آن منفعت كسر نمايد ، مگر اين كه قرض بعد از حصول منفعت باشد ، ولى مى تواند قرض خود را از منافع اثناى سال ادا نمايد . مسأله 1804 - اگر در تمام سال منفعتى نبرد وبراي مخارج خود قرض كند ، نمى تواند از منافع سالهاى بعد آن قرض را كسر نمايد ، ولى مى تواند قرض خود را از آنها ادا كند . مسأله 1805 - اگر براي زياد كردن مال يا خريدن ملكي كه به آن احتياج ندارد قرض كند ، نمى تواند از منافع كسب مقدار آن قرض را ادا نمايد ، ولى اگر مالي را كه قرض كرده يا چيزى را كه از قرض خريده از بين برود ، مى تواند قرض خود را از منافع آن سال ادا نمايد . مسأله 1806 - انسان مى تواند خمس هر چيز را از همان چيز بدهد ، يا به مقدار قيمت خمسي كه بدهكار است پول رايج بدهد ، وبنابر احتياط واجب از چيز ديگر ندهد مگر با اذن حاكم شرع . مسأله 1807 - كسى كه خمس به مال أو تعلق گرفت وسال بر أو گذشت ، تا خمس آن را نداده است نمى تواند در آن مال تصرف كند ، اگر چه قصد دادن خمس را داشته باشد ، مگر با اذن حاكم شرع ، واما تصرفات اعتبارية در حصهء خود مانند فروختن وصلح كردن آن مانعى ندارد . مسأله 1808 - كسى كه خمس بدهكار است نمى تواند آن را به ذمه بگيرد - يعنى خود را بدهكار أهل خمس بداند - وبه گونه اى كه در مسألهء قبل گذشت در مال تصرف كند ، وچنانچه تصرف كند وآن مال تلف شود ، بايد خمس آن را بدهد . مسأله 1809 - كسى كه خمس بدهكار است ، اگر با حاكم شرع مصالحه كند وخمس را به ذمه بگيرد ، مى تواند در مال تصرف نمايد ، وبعد از مصالحه منافعى كه از آن به دست مى آيد مال خود اوست .