الميرزا جواد التبريزي

4

توضيح المسائل ( فارسي )

( مسأله 2 ) تقليد در احكام ، عمل كردن بدستور مجتهد است . واز مجتهدي بايد تقليد كرد كه مرد وبالغ وعاقل وشيعه دوازده امامي وحلال زاده وزنده وعادل باشد . ونيز معتبر است سابقه فسق معروفي بين مردم نداشته باشد واز مجتهدي كه تقليد مىشود غير از أوصاف ذكر شده امر ديگرى معتبر نيست وعادل كسى است كه كارهائى را كه بر أو واجب است بجا آورد وكارهائى را كه بر أو حرام است ترك كند ، ونشانه عدالت اين است كه در ظاهر شخص خوبى باشد ، كه اگر از أهل محل يا همسايگان أو يا كساني كه با أو معاشرت دارند حال أو را بپرسند خوبى أو را تصديق نمايند . ودر صورتي كه اختلاف فتوى بين مجتهدين در مسائل محل ابتلاء ولو اجمالا معلوم باشد لازم است مجتهدي كه انسان از أو تقليد مىكند اعلم باشد يعنى در فهميدن حكم خدا از تمام مجتهدهاى زمان خود بهتر باشد . ( مسأله 3 ) مجتهد واعلم را از سه راه مىتوان شناخت : أول آن كه خود انسان يقين كند مثل آن كه از أهل علم باشد وبتواند مجتهد واعلم را بشناسد ، دوم آن كه دو نفر عالم وعادل ، كه مىتوانند مجتهد اعلم را تشخيص دهند ، مجتهد بودن يا اعلم بودن كسى را تصديق كنند ، به شرط آن كه دو نفر عالم وعادل ديگر با گفته آنان مخالفت ننمايند ودر صورت اختلاف خبره بودن هر كدام بيشتر باشد قول أو مقدم است بلكه بگفته يك نفر عالم خبره مورد وثوق نيز اجتهاد يا اعلميت ثابت مىشود . سوم آن كه عده‌اى از أهل علم كه مىتوانند مجتهد واعلم را تشخيص دهند ، واز گفته آنان اطمينان پيدا مىشود مجتهد بودن يا اعلم بودن كسى را تصديق كنند . ( مسأله 4 ) اگر اختلاف بين مجتهدين ولو اجمالا معلوم وشناختن اعلم مشكل باشد لازم است از كسى تقليد كند كه أو با ديگران مساوى يا اعلم از آنها باشد ودر صورت احتمال اعلميت در هر كدام كافى است از يكى از آنها تقليد كند وگمان به اعلميت معتبر نيست . ( مسأله 5 ) بدست آوردن فتوى يعنى دستور مجتهد چهار راه دارد : أول شنيدن از خود مجتهد دوم شنيدن از دو نفر عادل كه فتواى مجتهد را نقل كنند سوم شنيدن از كسى كه