( مسأله 2071 ) : مشروبات مسكر معامله آنها حرام وباطل است . ( مسأله 2072 ) : فروختن مال غصبى باطل است ، وفروشنده بايد پولى را كه از خريدار گرفته به أو برگرداند . ( مسأله 2073 ) : اگر خريدار جدا قاصد معامله است ولى قصدش اين باشد كه پول جنسي را كه مىخرد ندهد اين قصد به صحت معامله ضرر ندارد ، ولازم است پول آن را به فروشنده بدهد . ( مسأله 2074 ) : اگر خريدار بخواهد پول جنسي را كه بذمه خريده ، بعدا از مال حرام بدهد ، معامله صحيح است . ولى بايد مقدارى را كه بدهكار است از مال حلال بدهد تا اين كه ذمه‌اش برئ گردد . ( مسأله 2075 ) : خريد وفروش آلات لهو حرام مثل تار وساز جائز نيست وبنابر احتياط سازهاى كوچك كه بازيچه بچه‌ها است نيز آن حكم را دارد ، واما آلات مشتركه مثل راديو وضبط صوت در صورتي كه به قصد استعمال در حرام نباشد خريد وفروش آن مانعى ندارد . ( مسأله 2076 ) : اگر چيزى را كه مىشود استفاده حلال از آن ببرند به قصد اين بفروشد كه آن را در حرام مصرف كنند ، مثلا انگور را به اين قصد بفروشد كه از آن شراب تهيه نمايند ، معامله آن حرام ، بلكه بنابر احتياط باطل است . ولى اگر به اين قصد نفروشد وفقط بداند كه مشترى از انگور شراب تهيه خواهد كرد ظاهر اين است كه معامله اشكال ندارد . ( مسأله 2077 ) : ساختن مجسمه جاندار مطلقا بنابر احتياط حرام است ولى خريد وفروش آن مانعى ندارد اگر چه أحوط ترك است واما نقاشى جاندار بنابر أقوى جائز است . ( مسأله 2078 ) : خريدن چيزى كه از قمار ، يا دزدى ، يا از معامله باطل تهيه شده حرام است ، واگر كسى آن را بخرد ، واز فروشنده بگيرد ، بايد به صاحب