چنانچه دسترسى به فقير داشته ودادن فطره را تأخير انداخته ، يا در نگهدارى آن كوتاهى كرده ، بايد عوض آن را بدهد واگر دسترسى به فقير نداشته ، ودر نگهدارى آن كوتاهى نكرده ، ضامن نيست . ( مسأله 2043 ) : اگر در محل خودش مستحق پيدا شود ، احتياط واجب آنست كه فطره را بجاى ديگر نبرد واگر بجاى ديگر ببرد ، وتلف شود ، بايد عوض آن را بدهد . احكام حج ( مسأله 2044 ) : حج : زيارة كردن خانه خدا وانجام اعمالي است كه دستور داده‌اند در آنجا بجا آورده شود ، ودر تمام عمر بر كسى كه اين شرايط را دارا باشد ، يك مرتبه واجب مىشود : ( ( أول ) ) آن كه بالغ باشد . ( ( دوم ) ) آن كه عاقل وآزاد باشد . ( ( سوم ) ) بواسطة رفتن به حج مجبور نشود كه كار حرامى را كه ترك آن از حج مهمتر است انجام دهد ، يا عمل واجبي را كه از حج مهمتر است ترك نمايد . ( ( چهارم ) ) آن كه مستطيع باشد . ومستطيع بودن به چند چيز است . ( ( أول ) ) آن كه توشه راه وهمچنين مركب سواري - در صورت احتياج به آن - يا مالي كه بتواند با آن مال آنها را تهيه كند داشته باشد . ( ( دوم ) ) سلامت مزاج وتوانائى آن را داشته باشد كه بدون مشقت زياد بتواند مكة رود وحج را بجا آورد . ( ( سوم ) ) در راه مانعى از رفتن نباشد واگر راه بسته باشد ، يا انسان بترسد كه در راه جان يا عرض أو از بين برود ، يا مال أو را ببرند ، حج بر أو واجب نيست . ولى اگر از راه ديگرى بتواند برود ، اگر چه دور تر باشد ، بايد از آن راه برود ، مگر آن كه