است ، نمىتواند از حاصل كسر نموده وملاحظه نصاب نمايد ، پس چنانچه يكى از آنها پيش از ملاحظه مخارج به مقدار نصاب برسد بايد زكات آن را بدهد . ( مسأله 1890 ) : بذرى را كه به مصرف زراعت رسانده ، چه از خودش باشد ، يا خريده باشد ، نمىتواند نيز از حاصل كسر كند وسپس ملاحظه نصاب بنمايد ، بلكه نصاب را نسبت به مجموع حاصل بايد ملاحظه نمايد . ( مسأله 1891 ) : آنچه كه دولت از عين مال مىگيرد ، زكات آن واجب نيست ، مثلا اگر حاصل زراعت ( 2000 ) كيلوگرم باشد ، ودولت ( 100 ) كيلوگرم را بعنوان ماليات بگيرد فقط زكات در ( 1900 ) كيلو واجب مىشود . ( مسأله 1892 ) : مصارفى كه انسان پيش از تعلق زكات نموده بنابر احتياط واجب نمىتواند از حاصل كسر نموده وفقط زكات بقيه را بدهد . ( مسأله 1893 ) : مصارفى كه بعد از تعلق زكات خرج مىنمايد ، نمىتواند آنچه را نسبت به مقدار زكات خرج نموده از حاصل كسر كند ، هر چند - بنابر احتياط - از حاكم شرع يا وكيل أو در صرف آنها اجازه گرفته باشد . ( مسأله 1894 ) : واجب نيست صبر نمايد تا جو وگندم به حد خرمن برسد وانگور وخرما به وقت خشك شدن برسد ، وآنگاه زكات را بدهد ، بلكه همين كه زكات واجب شد جائز است مقدار زكات را قيمت نموده وبعنوان زكات قيمت آن را بدهد . ( مسأله 1895 ) : بعد از آن كه زكات تعلق گرفت مىتواند عين زراعت يا خرما وانگور را پيش از درو كردن يا چيدن به مستحق يا حاكم شرع يا وكيل اينها مشاعا تسليم نمايد ، وپس از آن در مصارف شريك مىباشند . ( مسأله 1896 ) : در صورتي كه مالك عين مال را از زراعت يا خرما وانگور به حاكم يا مستحق يا وكيل آنها تسليم نمود لازم نيست آنها را مجانا بطور اشاعه نگاه دارد بلكه مىتواند براي اين كه تا وقت درو يا خشك شدن