نمايند ، تا نزاع را فيصله دهد . 3 - گنج ( مسأله 1815 ) : گنج مالي است كه در زمين يا درخت يا كوه يا ديوار پنهان باشد ، وكسى آن را پيدا كند وطورى باشد كه به آن گنج بگويند . ( مسأله 1816 ) : اگر انسان در زمينى كه ملك كسى نيست ، گنجى پيدا كند ، مىتواند آن را حيازت كند ، يعنى براي خود بگيرد ولى بايد خمس آن را بدهد . ( مسأله 1817 ) : نصاب گنج 105 مثقال نقره مسكوك ويا 15 مثقال طلاى مسكوك است : يعنى اگر قيمت چيزى را كه از گنج بدست مىآورد مساوى با قيمت يكى از اين دو باشد خمس در آن واجب است . ( مسأله 1818 ) : اگر در زمينى كه از ديگرى خريده گنجى پيدا كند ، وبداند مال كساني كه قبلا مالك آن زمين بوده‌اند نيست ، ونداند كه تعلق به مسلمان يا ذمي دارد كه خود أو يا وارثش زنده مىباشند ، مىتواند آن گنج را حيازت كند ولى بايد خمس آن را بدهد واگر احتمال دهد كه مال مالك قبلي است در صورتي كه بر زمين وهمچنين بر گنج يا جاى آن به تبعيت زمين دست داشته باشد ، بايد به أو اطلاع دهد ، وچنانچه معلوم شود مال أو نيست ، به كسى كه پيش از أو مالك زمين بوده ، وبر أو دست داشته اطلاع دهد ، وبه همين ترتيب به تمام كساني كه پيش از أو مالك زمين بوده‌اند ، وبر آن دست داشته‌اند ، خبر دهد ، واگر معلوم شود مال هيچ يك آنان نيست ، مىتواند آن را حيازت كند ولى بايد خمس آن را بدهد . ( مسأله 1819 ) : اگر در ظرفهاى متعددى كه در يك جا دفن شده مالي