است كه براى كسى كه شغل او كاسبى است با شروع كاسبى و براى كشاورز با رسيدن وقت برداشتِ محصول و براى كارگر و كارمند با دستيابى به اولين درآمد ، آغاز مىشود . حساب سر سال خمسى و محاسبهء درآمد سالانه واجب مستقلى نيست ، بلكه راهى براى شناخت مقدار خمس است و وقتى محاسبه واجب مىشود كه بداند خمسى به او تعلق گرفته ، ولى مقدار آن را نمىداند و اگر از منفعت كسب چيزى نزد او نماند و همهء آن در مؤونه زندگى مصرف شود ، خمس هيچ كدام از آنها بر او واجب نيست . س 995 : آيا ابتداى سال مالى همان ماه اوّل كار است يا اولين ماهى كه حقوق دريافت مىكند ؟ ج : شروع سال خمسى حقوق بگيران اعم از كارگران و كارمندان و غيره همان روز اولى است كه مزد يا حقوق خود را دريافت مىكنند و يا مىتوانند دريافت نمايند . س 996 : تعيين ابتداى سال براى پرداخت خمس چگونه است ؟ ج : شروع سال خمسى نياز به تعيين از سوى خود مكلف ندارد ، بلكه خود به خود بر اساس چگونگى حصول درآمد سالانه متعيّن مىشود . بنا بر اين ابتداى سال خمسى امثال كارگران و كارمندان از اولين روز امكان دريافت اولين درآمد از درآمدهاى كار و كارمندى است ، و سال خمسى تجّار و مغازه داران از تاريخ شروع به خريد و فروش و سال خمسى امثال كشاورزان از تاريخ برداشت اولين محصول كشاورزى سال شروع مىشود . س 997 : آيا تعيين سال خمسى بر جوانان مجردى كه با پدر و مادر خود زندگى مىكنند ، واجب است ؟ ابتداى سال خمسى آنان از چه زمانى است و چگونه بايد آن را حساب كنند ؟ ج : اگر جوان مجرد درآمد شخصى هر چند به مقدار كم داشته باشد ، واجب است كه سال خمسى تعيين نموده و درآمد سالانه خود را محاسبه كند تا در صورتى كه چيزى از درآمد تا پايان سال باقى ماند ، خمس آن را بپردازد و ابتداى سال خمسى او هنگام حصول اولين درآمد است . س 998 : آيا زن و شوهرى كه حقوق خود را به طور مشترك در امور منزل مصرف مىكنند ، مىتوانند سال خمسى مشترك داشته باشند ؟ ج : هر يك از آنان سال خمسى مستقلى به حساب درآمد خودش دارد ، و واجب است ، هر كدام خمس باقيماندهء حقوق و درآمد سالانه خود را در پايان سال خمسى بپردازد . س 999 : من زنى خانه دار و مقلد حضرت امام " قدس سره " هستم و همسرم سال خمسى دارد كه در آن هنگام خمس اموال خود را مىپردازد و من نيز گاهى درآمدى دارم ، آيا مىتوانم براى خود سال خمسى جهت پرداخت خمس قرار دهم و ابتداى آن را زمان دستيابى به اولين سودى كه خمس آن را نداده‌ام ، قرار دهم و در پايان سال خمس باقيمانده را بعد از كم كردن مؤونه بپردازم ؟ آيا به آنچه در طول سال خرج زيارت ، هديه و مانند آن كرده‌ام ، خمس تعلق مىگيرد ؟ ج : بر شما واجب است كه زمان دستيابى به اولين درآمد سال را ابتداى سال خمسى خود قرار دهيد ، و هر چه را در طول سال از منفعت كسب خرج مصارف شخصى خود از قبيل