آنان باشد ، اشكال ندارد . س 1308 : در صورتى كه هنگام ضرورت ، معاينه بيمارانى كه محرم نيستند ، توسط دانشجويان رشته پزشكى جايز باشد ، مرجع تشخيص اين ضرورت چه كسى است ؟ ج : تشخيص ضرورت موكول به نظر دانشجو با ملاحظه شرايط است . س 1309 : گاهى در هنگام آموزش با مسئله معاينه غير محارم مواجه مىشويم و نمىدانيم اين كار براى آينده ضرورت دارد يا خير ؟ ولى بهر حال جزئى از روش درسى دانشگاهها و وظيفه دانشجويى رشته پزشكى و يا حتّى تكليفى از طرف استاد است با توجه به اين مطالب آيا انجام معاينات مزبور براى ما جايز است ؟ ج : مجرّد اين كه معاينه پزشكى ، از برنامه هاى آموزشى و يا از تكاليف استاد به دانشجو است ، مجوّز شرعى براى ارتكاب امر خلاف شرع محسوب نمىشود بلكه ملاك در اين زمينه فقط نياز آموزشى براى نجات جان انسان و يا اقتضاء ضرورت مىباشد . س 1310 : آيا در معاينه نامحرم كه بخاطر ضرورت آموزش پزشكى و كسب تجربه و مهارت صورت مىگيرد ، بين معاينه اعضاى تناسلى و ساير اعضاى بدن تفاوت وجود دارد ؟ بعضى از دانشجويان كه بعد از اتمام تحصيل براى معالجه بيماران به روستاها و نقاط دوردست مىروند ، گاهى مجبور به زايمان زن و يا درمان آثار آن از قبيل خونريزى شديد مىشوند ، اين كار چه حكمى دارد ؟ بديهى است كه اگر اين خونريزى و بيماريهاى ديگر بسرعت درمان نشود حيات زنى كه تازه زايمان كرده ، در خطر خواهد بود ، با علم به اينكه شناخت راههاى معالجه اين بيماريها مستلزم كارآموزى در هنگام تحصيل علم پزشكى مىباشد ؟ ج : هنگام ضرورت فرقى ، بين حكم معاينه اعضاى تناسلى و غير آنها نيست و ملاك كلى ، احتياج به تمرين و فراگيرى علم پزشكى براى نجات جان انسان مىباشد و در اين موارد بايد به مقدار ضرورت اكتفا شود . س 1311 : غالباً در معاينه اعضاى تناسلى اعم از اينكه توسط فرد مماثل صورت بگيرد يا خير ، احكام شرعى مانند نگاه كردن پزشك يا دانشجو از طريق آينه ، رعايت نمىشود و چون ما براى فراگيرى چگونگى تشخيص بيماريها از آنان تبعيت مىكنيم ، وظيفه ما چيست ؟ ج : تحصيل و فراگيرى علم پزشكى از طريق معايناتى كه فى نفسه حرام هستند ، در مواردى كه ياد گرفتن اين علم و شناخت راههاى درمان بيماريها متوقف بر آن باشد ، اشكال ندارد ، مشروط بر اينكه دانشجو اطمينان داشته باشد كه توانايى نجات جان انسانها در آينده متوقف بر اطلاعاتى است كه از اين طريق بدست مىآيد و همچنين مطمئن باشد كه در آينده در معرض مراجعه بيماران بوده و مسئوليت نجات جان آنان را بر عهده خواهد داشت . س 1312 : آيا نگاه كردن به عكس مردان و زنان غير مسلمان كه در كتابهاى اختصاصى رشته درسى ما به صورت نيمه عريان وجود دارد جايز است ؟ ج : اگر به قصد ريبة نباشد و خوف ترتّب مفسده هم در آن وجود نداشته باشد ، اشكال ندارد .