محاسبهء درآمد سال كه بايد خمس آن پرداخت شود ، واجب است . س 984 : اگر چند سال درآمد سالانه‌ام را محاسبه نكنم تا اينكه اموال من نقد و سرمايه‌ام زياد شود و بعد از آن ، خمس غير از سرمايهء قبلى ام را بپردازم ، آيا اين كار اشكال دارد ؟ ج : اگر در اموال شما هنگام رسيدن سال خمسى ، خمس هر چند به مقدار كم باشد ، تا خمس آن را نپردازيد ، حقّ تصرّف در آن اموال را نداريد ، و اگر با عين آن اموال قبل از پرداخت خمس خريد و فروش كنيد ، معامله نسبت به مقدار خمس آن ، فضولى و متوقف بر اجازهء ولىّ امر خمس است . س 985 : خواهشمنديم آسانترين راه ممكن براى پرداخت خمس توسط صاحب مغازه را بيان فرمائيد . ج : هر چه كالا و پول نقد دارد ، در سر سال خمسى حساب كرده و قيمت گذارى مىكند و سپس مجموعهء آن را با سرمايه اصلى مىسنجد ، اگر چيزى اضافه بر سرمايه موجود باشد ، سود محسوب مىشود و به آن خمس تعلق مىگيرد . س 986 : سر سال خمسىام را اوّل ماه سوم سال گذشته قرار داده‌ام و در همين تاريخ براى محاسبهء خمس سود حساب بانكىام مراجعه كردم ، آيا اين روش براى حساب سال مالى درست است ؟ ج : ابتداى سال خمسى شما ، روزى است كه براى اولين بار سود قابل دريافت براى شما حاصل شده است ، و تأخير ابتداى سال از آن روز براى شما جايز نيست . س 987 : اگر وسائل و چيزهاى مورد نياز زندگى مانند ماشين ، موتور ، فرش كه خمس آن داده نشده است ، فروخته شود ، آيا پس از فروش بايد خمس آنها فوراً پرداخت شود ؟ ج : وسايل ذكر شده اگر جزو احتياجات زندگى بوده و از درآمد بين سال آن را تهيّه كرده است ، پول فروش آن خمس ندارد ، ولى اگر وسايل را با پولى كه سال بر آن گذشته بدون اداى خمس تهيّه كرده ، بايد خمس پول خريد آنها را بدهد ، هر چند آن وسايل را نفروشد و اگر حساب سال نداشته در مورد پول خريد آنها بايد با يكى از نمايندگان ما مصالحه نمايد . س 988 : كسى كه نياز به تهيهء يكى از لوازم خانگى مانند يخچال دارد و استطاعت خريد آن را يك جا ندارد و ماهيانه پولى پسانداز مىنمايد تا وقتى كه پول به حد لازم رسيد ، آن را خريدارى نمايد ، اكنون كه سال خمسى او رسيده ، آيا به پولى كه به اين منظور كنار گذاشته شده ، خمس تعلق مىگيرد ؟ ج : پول پس انداز شده اگر جهت تهيّه ما يحتاج زندگى در آينده نزديك ( مثلًا دو تا سه ماه پس از پايان سال خمسى ) مورد نياز باشد ، خمس ندارد . س 989 : اگر كسى قبل از سال خمسىاش ، مقدارى از در آمد خود را به كسى قرض دهد و بعد از گذشت چند ماه از سر سال خمسى خود آن را دريافت كند ، اين مبلغ چه حكمى دارد ؟ ج : پرداخت خمس قرض پس از گرفتن آن از بدهكار ، واجب است .