جهت ادارهء حجّاج بوده است ، و در وقت فروش آن ترقى قيمت نسبت به قيمت خريد آن داشته است ، آيا پرداخت خمس پول فروش آن يا خمس تفاوت قيمت آن در حال حاضر واجب است ؟ ج : اگر لوازم را با مال مخمس خريده باشيد ، پول فروش آن خمس ندارد ، در غير اين صورت ، پرداخت خمس آن واجب است . س 960 : من صاحب مغازه‌اى هستم كه هر سال پول نقد و جنسهاى خود را محاسبه مىكنم و چون بعضى از كالاها تا آخر سال خمسى فروخته نمىشود ، آيا پرداخت خمس آن در آخر سال و قبل از فروش واجب است يا اينكه بايد بعد از فروش ، خمس آنها پرداخت شود ؟ اگر خمس كالا را بدهم و سپس آن را بفروشم ، چگونه بايد در سال آينده محاسبه كنم ؟ و اگر آن را به فروش نرسانم و قيمت آن تغيير كند ، چه حكمى دارد ؟ ج : كالائى كه تا سر سال فروخته نشده و مشترى براى خريد آن پيدا نشده است ، در حال حاضر پرداخت خمس افزايش قيمت آن واجب نيست بلكه سود حاصل از فروش آن در آينده از سود سال فروش محسوب مىشود ، ولى كالائى كه افزايش قيمت پيدا كرده و كسى هست كه در طول سال آن را بخرد ، ولى شما براى اينكه سود بيشترى ببريد ، آن را تا پايان سال نفروخته‌ايد ، بايد با رسيدن سال خمسى ، خمس افزايش قيمت آن را بپردازيد ، و در اين صورت آن كالا به قيمتى كه در سر سال خمسى ارزيابى شده و خمس افزايش قيمت آن پرداخت شده ، در سال آينده استثناء مىشود . س 961 : سه برادر ، خانهء سه طبقه‌اى خريدارى نموده و در يك طبقه ساكن شده و دو طبقه ديگر را اجاره ، داده‌اند . آيا به دو طبقهء مورد اجاره خمس تعلق مىگيرد يا خير ؟ و آيا جزء مؤونهء آنها محسوب مىشود ؟ ج : اگر خانه را از محلّ درآمد سالانه شان براى سكونت تهيّه نموده‌اند و فعلًا به خاطر نياز به مخارج زندگى اجاره داده‌اند ، به آن خمس تعلق نمىگيرد ، ولى اگر بعضى طبقات آن را به قصد اجاره دادن ساخته يا تهيّه كرده‌اند تا اجارهء آن را صرف هزينه هاى زندگى كنند ، آن مقدار از خانه حكم سرمايه را دارد ، كه خمس دارد . س 962 : شخصى مالك مقدارى گندم بوده كه خمس آن را پرداخت نموده و هنگام برداشت محصول جديد ، همان گندم مخمس را مصرف مىكرده و به جاى آن گندم جديد مىگذاشته و چندين سال به همين ترتيب عمل نموده است ، آيا به گندمى كه به جاى گندم مصرف شده مىگذاشته ، خمس تعلق مىگيرد ؟ و در صورت تعلق خمس ، آيا همهء آن خمس دارد ؟ ج : گندمى را كه خمس آن را پرداخته ، اگر مصرف كند ، نمىتواند معادل آن از گندم جديد را از خمس استثنا كند . بنا بر اين آنچه را كه از گندم جديد مصرف مؤونهء سال خود كرده ، خمس ندارد ، و آنچه كه از آن تا سر سال خمسى باقى مانده ، خمس دارد . س 963 : من به توفيق خداوند هر سال خمس اموالم را مىپردازم ، ولى در طى سالهائى كه اقدام به محاسبهء خمس اموالم كرده‌ام ، هميشه در حساب آنها شك داشته‌ام ، اين شك