سرمايه س 942 : شركتى از برادران فرهنگى به نام شركت تعاونى فرهنگيان چندين سال است كه تأسيس گرديده و سرمايهء آن از همان ابتدا از سهم تعدادى از فرهنگيان تشكيل شده بود كه هر يك صد تومان پرداختند ، در ابتدا سرمايهء شركت كم بود ، ولى در حال حاضر با افزايش تعداد اعضاء ، سرمايهء آن بالغ بر هجده ميليون تومان به اضافهء ماشينهاى شركت است . سود آن بين سهامداران به نسبت سهمشان تقسيم مىشود ، و هر يك از آنان براحتى مىتواند سهم خود را دريافت نموده و با شركت تسويه حساب نمايد . تا كنون خمس سرمايه و سود آن پرداخت نشده است ، آيا با توجّه به موقعيت من به عنوان رئيس هيئت ادارى شركت ، جايز است كه اگر خمسى به حساب شركت تعلق بگيرد ، اقدام به پرداخت آن كنم ؟ آيا رضايت سهامداران در اين باره شرط است ؟ ج : پرداخت خمس سرمايهء شركت و سود حاصل از آن ، تكليف هر يك از اعضا نسبت به سهم خود از مجموع دارائى شركت است ، و انجام اين كار توسط مسئول هيئت ادارى آن ، متوقف بر كسب اجازه و وكالت از سهامداران شركت است . س 943 : تعدادى از افراد تصميم به ايجاد صندوق قرض الحسنه بين خود گرفته‌اند تا هنگام نياز به يكديگر قرض الحسنه بدهند . هر عضو علاوه بر مبلغى كه در ابتداى تشكيل پرداخته ، بايستى هر ماه براى افزايش موجودى صندوق مبلغى را بپردازد ، اميدواريم لطف فرموده چگونگى پرداخت خمس هر عضو را بيان فرمائيد و در صورتى كه سرمايهء صندوق به طور دائمى به عنوان قرض در دست اعضا باشد ، اداى خمس آن چگونه خواهد بود ؟ ج : اگر هر يك از افراد سهامدار سهم شراكت خود را از منفعت كسب يا از حقوق خود بعد از پايان سال خمسى پرداخته باشد ، واجب است خمس آن را بپردازد . ولى اگر آن را در بين سال داده است ، در صورتى كه دريافت آن براى او در پايان سال خمسى وى ممكن باشد ، بايد خمس آن را در پايان سال بدهد ، و در غير اين صورت تا آن را از صندوق دريافت نكرده ، پرداخت خمس آن بر او واجب نيست . س 944 : آيا صندوق قرض الحسنه شخصيت حقوقى مستقلى دارد ؟ اگر داشته باشد ، آيا به سود حاصل ، خمس تعلَّق مىگيرد ؟ اگر شخصيت حقوقى مستقلى نداشته باشد ، كيفيت پرداخت خمس آن چگونه است ؟ ج : اگر سرمايهء صندوق ملك شخصى اشخاص به نحو اشتراك باشد ، سود حاصل از آن ، نسبت به سهم هر يك از اعضا ملك شخصى او خواهد بود و بايد خمس آن را در زائد بر مؤونهء سالش بپردازد . ولى اگر سرمايهء صندوق ملك شخص يا اشخاص نباشد مثل اينكه از مال وقف عام و مانند آن باشد ، سود حاصل از آن ، خمس ندارد . س 945 : تعداد دوازده نفر از مؤمنين توافق كرده‌اند كه هر يك از آنان هر ماه مثلًا بيست دينار در صندوقى بريزند ، و در هر ماه يك نفر آن مبلغ را برداشته و به مصرف هزينه هاى شخصى خود برساند ، كه بعد از دوازده ماه نوبت به آخرين نفر خواهد رسيد ، بدين معنى كه او آنچه را