سيد محمد حسن بني هاشمي خميني

766

توضيح المسائل مراجع ( فارسي )

اجمعين و ايمان به احكام الهى آن است كه شخص مؤمن ، قلباً از منكر و معصيت خداوند متعال ، منزجر باشد و منكر را قلباً انكار كند . مسأله چون مقصود از امر به معروف و نهى از منكر آن است كه مرتكب فعل حرام و ترك واجب اين عمل را ترك كند ، پس اگر به مجرد اظهار كراهت از اين عمل و لو به اعراض و ترك معاشرت و مراوده مرتكب ، مرتدع مىشود و ترك مىكند ، كافى است در اداء وظيفهء امر به معروف و نهى از منكر و حاجت به امر و نهى علاوه نيست و اين ، درجهء اول از امر به معروف و نهى از منكر است . مسأله درجهء دوم از امر به معروف و نهى از منكر آن است كه اگر مرتكب منكر ، با اظهار كراهت ، ترك معصيت نكرد ، با حُسن خلق و كلام حَسَنْ او را امر به ترك منكر نمايد و مصالح ترك منكر و فعل معروف و مفاسد عكس آن را بيان كند تا مرتكب ، متنبّه شود و ترك معصيت بنمايد ، و اگر به همين مقدار ، مرتكب متنبّه شده و معصيت را ترك كرد ، اداء وظيفه شده است . مسأله درجهء سوم از امر به معروف و نهى از منكر آن است كه اگر معصيت كار به زبان خوش و كلام حسن ، ترك معصيت نكرد ، با غلظت و كلام خشن و تعيير و سرزنش ، امر و نهى كند ، با مراعات ترتيب درجات زبرى و خشونت . مسأله درجه چهارم از امر به معروف و نهى از منكر آن است كه معصيت كار ، از درجات مذكوره ، ترك معصيت نكند و مُصرّ باشد ؛ در اين صورت اگر بداند به زدن ، ترك مىكند و يا اقلًا احتمال عقلايى باشد كه زدن مؤثر است و از ضرر به جان و مال و عِرض خود يا مسلمان ديگرى ايمن باشد ، واجب است زدن ، به مقدارى كه ترك معصيت كند به شرط آنكه منجر به جرح و قتل نشود . مسأله اگر شخصى با اهل معصيت ، محشور باشد و بتواند به ترك معصيت ، از معصيت آنها جلوگيرى نمايد ، بهترين طريقهء امر به معروف و نهى از منكر است مثلًا اگر رفيق انسان بخواهد غيبت كند انسان از استماع ، معذرت بخواهد و بگويد من از خدا مىترسم غيبت كنم . و اگر در بين تارك الصلاةها باشد مراقب خواندن نماز باشد يا بين روزه خورها مراقب روزه باشد تا آنها به همين خواندن نماز و گرفتن روزه ، تشويق شوند و نماز بخوانند و روزه بگيرند ، بهترين اقسام نهى از منكر و امر به معروف را انجام داده است . مسأله بجاى آوردن معروف و ترك نمودن منكر ، بر هر مسلمان واجب است و لكن آنان كه امر و نهى مىكنند بايد در عمل به معروف و ترك منكر ، بر ديگران پيش قدم باشند زيرا عمل ، شرط تأثير گفتار است . مسأله وجوب امر به معروف و نهى منكر ، در بارهء مكلَّف نسبت به اهل خودش تأكيد بيشتر دارد . پس اگر انسان ببيند كه اهل خودش از واجبات تهاون مىورزد ، مثلًا نماز نمىخواند يا اگر بخواند ، داراى قرائت صحيح نيست يا وضوى صحيح نمىگيرد يا آن كه با بدن و لباس نجس نماز مىخواند ، در اين صورت لازم است به ترتيبى كه گفته شد ، آنها را امر و نهى كند .