سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
731
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
يك عموى پدر و مادرى و دو عمّه پدر و مادرى داشته باشد ، بر طبق نظر صحيح ، سهم عموى مادرى 848 و سهم عموى پدرى و مادرى 2048 و سهم هر يك از دو عمّه پدر و مادرى 1048 ( مجموعاً 2048 مىباشد ، ولى طبق نظر برخى از علماء سهم هر يك از اين چهار نفر 1248 است ، بنا بر اين سهم قطعى عموى مادرى 848 ( طبق نظر برخى از علماء : 1248 و سهم قطعى عموى پدر و مادرى 1248 ( طبق نظر صحيح : 2048 ، و سهم قطعى هر يك از دو عمّه پدر و مادرى 1048 ( طبق نظر برخى از علماء : 1248 است و اگر مقدار مردّد را در هر مورد به طور مساوى مصالحه كنند ، سهم نهايى عموى مادرى 1048 ) و سهم عموى پدر و مادرى 1648 و سهم هر عمّه پدر و مادرى 1148 ( مجموعاً : 2248 خواهد بود . فاضل : مسأله اگر ميّت چند عمو و چند عمّهء پدر و مادرى و مادرى داشته باشد : الف : با وجود عمو و عمّهء پدرى و مادرى ، عمو و عمّهء پدرى ارث نمىبرند . ب : با وجود عمو و عمّهء پدر و مادرى و عمو و عمّهء مادرى مال به تفصيل زير تقسيم مىشود : ( 1 ) اگر متوفّى فقط يك عمو و يا عمّهء مادرى داشته باشد 16 مال به او مىرسد و بقيهء مال بين عمو و عمهء پدر و مادرى همانطور كه در مسألهء [ 2756 ] بيان شد تقسيم مىشود . ( 2 ) اگر متوفّى چند عمو و عمّه يا چند عمهء مادرى داشته باشد 13 مال ميّت به آنان مىرسد كه بالسويه بين آنان تقسيم مىشود ( طبق مسألهء [ 2757 ] و بقيهء مال بين عمو و عمّهء پدر و مادرى به ترتيبى كه در مسألهء [ 2756 ] بيان شد تقسيم مىشود . ( 3 ) در اين مسأله فرقى نمىكند كه عمو و عمّه و عمّهء پدر و مادرى يك نفر باشند يا چند نفر يعنى اگر يك نفر باشد 56 مال در فرض يك و 23 مال در فرض دو به او مىرسد و اگر چند نفر باشند طبق آنچه در مسألهء [ 2756 ] و [ 2757 ] بيان شد اين مقدار بين آنان تقسيم مىشود . مسألهء اختصاصى فاضل : مسأله 2921 اگر وارث ميّت همسر و چند عمو و عمّه باشند ، همسر اگر شوهر باشد 12 و اگر زن باشد 14 ارث مىبرد و عمو و عمّهء مادرى اگر يكى باشد 16 و اگر چند نفر باشند 13 بقيهء مال را ارث مىبرند و 23 بقيهء مال به عمو و عمّهء پدر و مادرى طبق مسألهء قبل تقسيم مىشود . مسأله 2759 اگر وارث ميت فقط يك دايى يا يك خاله باشد ، همهء مال به او مىرسد و اگر هم دايى و هم خاله باشد و همه پدر و مادرى ( 1 ) يا پدرى ، يا مادرى باشند ( 2 ) مال به طور مساوى بين آنان قسمت مىشود ( 3 ) و احتياط ( 4 ) آن است كه در تقسيم با يكديگر صلح كنند ( 5 ) ) * ( 1 ) سيستانى : يعنى با مادر ميت از يك پدر و مادر باشند . . ( 2 ) سيستانى : بعيد نيست كه دايى دو برابر خاله ارث ببرد ولى احتمال تساوى هم مىرود ، پس به احتياط واجب در مقدار زائد مصالحه كنند . ( 3 ) خوئى ، تبريزى : بقيه مسأله ذكر نشده . ( 4 ) نورى : احتياط واجب . .