سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
729
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
باشد ( 3 ) بنا بر احتياط واجب بايد با هم صلح كنند . ) * اين مسأله در رساله آيت الله سيستانى نيست ( 1 ) خوئى ، تبريزى : يا عمو و عمّهء مادرى باشند ، ظاهر آن است كه مال به طور مساوى بين آنان قسمت مىشود . ( 2 ) بهجت : و همچنين است اگر فقط چند عمو و عمّه مادرى داشته باشد ولى در صورت اخير ، بنا بر احتياط بايد با هم صلح كنند . نورى : چون مسأله از لحاظ اينكه آيا بايد بطور مساوى ميان خود قسمت كنند يا اينكه عمو دو برابر عمه مىبرد ؛ مورد ترديد است . . گلپايگانى ، صافى : مسأله اگر وارث ميّت فقط عمو و عمّهء مادرى باشند ، مال به طور مساوى بين آنان قسمت مىشود ( صافى : ولى احتياط اين است كه در ما زاد بر ثلث ، عمه رضايت عمو را جلب كند ) . زنجانى : مسأله اگر وارث ميّت يك يا چند عمو و يك يا چند عمّه باشند ، چنانچه همه مادرى باشند مال به طور مساوى بين آنها تقسيم مىشود و اگر همه پدر و مادرى يا همه پدرى باشند ، عمو دو برابر عمّه مىبرد ، مثلًا اگر وارث ميّت دو عمو و يك عمّه باشند كه همگى پدر و مادرى يا پدرى هستند ، 15 مال به عمّه و به هر يك از دو عمو ، 25 مىرسد و احتياط مستحبّ آن است كه در تقسيم مصالحه كنند ، شيوهء طبيعى مصالحه اين است كه مقدار مردّد بين دو نفر را به طور مساوى بين خود تقسيم كنند ، بنا بر اين سهم نهايى هر شخص پس از مصالحه ، ميانگين حد اقل و حد اكثر سهم وى خواهد بود . در توضيح مصالحه مىگوييم كه چون برخى از علماء ، سهم عمو و عمّه را مساوى مىدانند ، در نتيجه سهم هر يك از عمو و عمّه را در مثال بالا 1030 مىدانند ، بنا بر اين سهم قطعى عموها 1030 طبق نظر صحيح : 1230 و سهم قطعى عمّه 630 طبق نظر برخى از علماء : 1030 مىباشد و اگر مقدار مردّد را به طور مساوى مصالحه كنند ، سهم نهايى هر عمو 1130 و سهم عمّه 830 خواهد بود . و اگر در ميان وارثان نابالغ يا ديوانه باشد ، احتياط مستحبّ آن است كه وارثان بالغ عادل ، به جاى مصالحه مقدار مردّد را به وارث نابالغ يا ديوانه ببخشند . و همين طور در مسائل آينده . فاضل : مسأله اگر وارث متوفّى فقط چند عمّه يا چند عمو باشند ، اموال متوفّى بين آنها بالسويه تقسيم مىشود و در اين فرض فرقى نمىكند كه همه پدرى باشند يا مادرى يا پدر و مادرى . اگر وارث متوفّى تنها چند عمو و عمّهء مادرى باشند چون دقيقاً معلوم نيست كه سهم آنان به چه صورتى باشد بايد بنا بر احتياط واجب با همديگر مصالحه نمايند . مسألهء اختصاصى فاضل : مسألهء 2919 اگر وارث همسر و چند عمو و عمّه باشند ، همسر اگر شوهر باشد 12 و اگر زن باشد 14 ارث مىبرد و بقيهء مال به ترتيبى كه در مسائل قبل گفته شد بين عمو و عمّه تقسيم مىشود .