است كه براى مذكر آنها دو برابر مؤنث است . زنجانى : مسأله 2765 اگر وارث ميّت هم از صنف برادر و خواهر و برادر زادگان و خواهر زادگان باشد و هم از صنف پدر بزرگ و مادر بزرگ ، مسأله صورتهاى مختلفى دارد ، قبل از ذكر اين صورتها و حكم آنها مبناى كلَّى اين مسأله را متذكَّر مىشويم كه پدر بزرگ پدرى به منزله يك برادر پدرى يا پدر و مادرى و مادر بزرگ پدرى به منزله يك خواهر پدرى يا پدر و مادرى است و پدر بزرگ و مادر بزرگ مادرى مانند يك برادر يا خواهر مادرى است . و اينك صورتهاى مختلف مسأله : اوّل : پدر بزرگ و مادر بزرگ و برادر و خواهر ( يا برخى از آنها ) همه از طرف مادر باشند ، در اين صورت مال بين آنها به طور مساوى تقسيم مىشود و جنس مذكَّر يا مونّث بودن وارثان نقشى در حكم اين صورت ندارد . دوم : مانند صورت پيشين ، ولى همهء ورثه از طرف پدر باشند ، در اين صورت اگر همه مذكَّر يا همه مونّث باشند ، مال به طور مساوى بين آنها قسمت مىشود و اگر برخى مذكَّر و برخى مؤنّث ، هر مذكَّر دو برابر مونّث مىبرد . سوم : مادر بزرگ يا پدر بزرگ از طرف پدر باشد و برادر يا خواهر از طرف پدر و مادر . حكم اين صورت همانند حكم صورت دوم است ، و اگر علاوه بر برادر يا خواهر پدر و مادرى ، برادر يا خواهر پدرى هم باشد ، برادر يا خواهر پدرى ارث نمىبرد . چهارم : پدر بزرگها يا مادر بزرگها برخى پدرى باشند و برخى مادرى ( چه همه مذكَّر باشند يا همه مونّث يا برخى مذكَّر يا برخى مؤنّث ) و برادرها يا خواهرها برخى مادرى باشند و برخى پدرى و مادرى يا پدرى ، در اين صورت سهم كليه خويشاوندان تنها مادرى از برادرها و خواهرها و پدر بزرگها و مادر بزرگها 13 از مال است كه به طور مساوى بين آنها تقسيم مىشود و به مذكَّر يا مونّث بودن آنها توجّهى نمىشود و سهم خويشاوندان پدرى و مادرى يا پدرى 23 مال است كه اگر همه مذكَّر يا همه مونّث باشند به طور مساوى تقسيم مىشود و اگر برخى مذكَّر و برخى مؤنّث ، 23 مال را به گونه‌اى تقسيم مىكنند كه به هر مذكَّر دو برابر مونّث برسد . پنجم : پدر بزرگ يا مادر بزرگ از طرف پدر باشد و برادر يا خواهر تنها از طرف مادر ، در اين صورت برادر يا خواهر اگر يكى باشد 16 مال و اگر متعدّد باشند 13 مال را برده ، به طور مساوى بين خود تقسيم مىكنند و باقى مانده سهم پدر بزرگ و مادر بزرگ است كه اگر پدر بزرگ و مادر بزرگ هر دو باشند ، پدر بزرگ دو برابر مادر بزرگ مىبرد . ششم : اگر پدر بزرگ يا مادر بزرگ از طرف مادر باشد و برادر يا برادر و خواهر از طرف پدر يا پدر و مادر باشد ، در اين صورت پدر بزرگ يا مادر بزرگ 13 مىبرد اگر چه يكى باشد و چنانچه متعدّد باشند 13 را به طور مساوى بين خود تقسيم مىكنند و 23 سهم برادر يا برادر و خواهر است ؛ پس اگر تنها يك برادر بود 23 را به او مىدهند و اگر چند برادر بودند آن را به طور مساوى تقسيم مىكنند و اگر برادر و خواهر بودند ، طورى تقسيم مىكنند كه سهم يك برادر دو برابر سهم يك