( 8 ) سيستانى : ولى اگر ميت يك عموى پدرى و يك پسر عموى پدر و مادرى داشته باشد ، و دايى و خاله نداشته باشد ، ارث به پسر عموى پدر و مادرى مىرسد ، و عموى پدرى ارث نمىبرد ؛ ليكن اگر عمو يا پسر عمو متعدّد باشد و يا اين كه همسر ميّت حيات داشته باشد ، اين حكم خالى از اشكال نيست . ( 9 ) [ قسمت داخل پرانتز در رسالهء آيات عظام : اراكى ، خوئى ، گلپايگانى ، صافى و تبريزى نيست ] ( 10 ) بهجت : [ و ] اگر ميت وارثى از قبيل پسر يا دختر عمو ، يا پسر يا دختر عمه ، يا پسر يا دختر دايى ، يا پسر يا دختر خاله كه از طرف پدر و مادر هستند و از طرف ديگر عمو يا عمه يا دايى يا خاله از طرف ديگر از طرف پدر يا فقط مادر دارد ، احتياط در اين است كه دو طبقه با هم صلح نمايند . فاضل : مسأله افراد به دو واسطه از متوفّى ارث مىبرند : الف : نسبى . ب : سببى . الف : وارث نسبى يعنى كسانى كه با متوفّى نسبت فاميلى دارند و به سه دستهء عمده تقسيم مىشوند كه هر دسته را يك طبقه مىگويند و تا يك نفر از طبقهء اوّل باشد افراد طبقه دوم ارث نمىبرند [ و ] تا يك نفر از طبقهء دوّم ارث زنده باشند ( و لو نوه يا نتيجهء خواهر و برادر باشند يا جدّ يا جدّهء دوم يا سوم ميّت باشند ) افراد طبقهء سوم ارث نمىبرند . ب : وارث سببى يعنى كسانى كه به سبب ازدواج ارث مىبرند و در كنار وارث نسبى و همراه آنها ارث مىبرند و تفصيل آن بعداً بيان مىشود . زنجانى : مسأله كسانى كه به واسطهء خويشاوندى نسبى ارث مىبرند سه طبقه هستند : طبقهء اوّل : كه از دو صنف تشكيل شده است : صنف اوّل : پدر و مادر . صنف دوم : فرزند ( مستقيم يا غير مستقيم ، هر چه پايين روند ) . با توجّه به قاعده‌اى كه در مقدمه ( قسمت الف / قاعدهء دوم ) گفته شد ، تا يكى از فرزندان ميّت وجود داشته باشد نوبت به نوه نمىرسد و تا يك نوه وجود داشته باشد ، نوبت به نتيجه نمىرسد ، ولى پدر و مادر ، هم همراه فرزند ارث مىبرند و هم همراه نوه و هم همراه نتيجه و . . ؛ و در هر حال تا يك نفر از طبقه اوّل هست ، طبقه دوم ارث نمىبرند . طبقه دوم : كه آن هم از دو صنف تشكيل شده است : صنف اوّل : پدر بزرگ و مادر بزرگ ( مستقيم يا غير مستقيم ، هر چه بالا روند ) . صنف دوم : برادر و خواهر و برادرزاده و خواهرزاده ( مستقيم يا غير مستقيم ، هر چه پايين روند ) . و در هر صنف ، هر كس كه به ميّت نزديكتر است ارث مىبرد و با وجود او كسى كه دور تر است ارث نمىبرد ؛ بنا بر اين پدر بزرگ يا مادر بزرگ مستقيم ( هر چند مادرى باشد ) بر پدر بزرگ يا مادر بزرگ غير مستقيم ( هر چند پدرى باشد ) مقدّم است ؛ همچنين برادر يا خواهر بر برادرزاده يا خواهر زاده مقدّم است و نيز برادرزاده يا خواهرزاده بر نوهء برادر يا نوهء خواهر مقدّم است ، ولى بين افراد يك صنف با افراد صنف ديگر ، نزديكى يا دورى از ميّت ملاحظه نمىشود ، و در هر حال تا يك نفر از طبقه اوّل يا دوم هست ، طبقه سوم ارث نمىبرند . طبقه سوم : كه همگى يك صنف هستند : عمو و عمّه و دايى و خاله ( هر چه بالا روند ) و اولاد