س 862 : در كتاب " تحرير الوسيلة " آمده است كه مهريهء زن خمس ندارد و فرقى بين مهريهء مدّت دار و بدون مدّت گذاشته نشده است ، اميدواريم آن را توضيح فرمائيد . ج : در عدم وجوب خمس مهريه فرقى بين مهريه مدّت دار و بدون مدّت و بين پول نقد و كالا وجود ندارد . س 863 : دولت در ايام عيد به كارمندان خود اجناسى را به عنوان عيدى داده كه مقدارى از آن تا سر سال باقى مانده است . با توجّه به اينكه عيدى كارمندان خمس ندارد ، ولى چون ما در برابر اين اجناس مقدارى پول پرداخت كرده‌ايم ، لذا آنچه به ما داده مىشود هديه به معناى دقيق آن نيست ، بلكه با قيمت كمترى در برابر عوض داده شده است ، آيا خمس آن مقدار از كالا كه در برابر آن پول پرداخت شده ، بايد داده شود ؟ يا اينكه بايد قيمت واقعى آن در بازار آزاد محاسبه و خمس آن پرداخت شود ؟ و يا چون عيدى است ، هيچ گونه خمسى ندارد ؟ ج : در فرض مذكور نظر به اينكه قسمتى از اجناس در واقع از سوى دولت مجّانى به كارمند داده مىشود و در برابر قسمتى پول دريافت مىكنند ، فلذا از كالاى باقيمانده به نسبت مقدارى كه پول در برابر آن پرداخت نموده‌ايد ، واجب است كه خمس عين اجناس باقيمانده يا قيمت فعلى آن را بپردازيد . س 864 : شخصى فوت نموده و هنگام حيات ، خمسى را كه بر ذمّه‌اش بوده در دفتر خود يادداشت كرده و تصميم به پرداخت آن داشته است ، در حال حاضر بعد از فوت وى همهء افراد خانوادهء او به استثناى يكى از دخترانش از پرداخت خمس خوددارى كرده و در تركهء متوفّى براى مخارج خود و ميّت و غير آن ، تصرّف مىكنند ، خواهشمنديم نظر خود را در رابطه با مسائل زير بيان فرمائيد : ( 1 تصرّف در اموال منقول و غير منقول متوفّى توسط داماد يا يكى از ورّاث او ، چه حكمى دارد ؟ ( 2 غذا خوردن داماد يا يكى از ورثه در خانهء او چه حكمى دارد ؟ ( 3 تصرفات قبلى اين افراد در اموال ميّت و غذا خوردن آنها در خانهء متوفّى چه حكمى دارد ؟ ج : اگر ميّت وصيّت كند كه مقدارى از دارائى او به عنوان خمس پرداخت شود يا ورثه يقين پيدا كنند كه وى مقدارى خمس بدهكار است ، تا وصيّت ميّت و يا خمسى را كه بر عهده دارد از ما ترك او ادا نكنند ، نمىتوانند در تركهء او تصرّف نمايند ، و تصرفات آنان قبل از عمل به وصيّت وى يا پرداخت دين او ، نسبت به مقدار وصيّت يا دين در حكم غصب است و نسبت به تصرفات قبلى نيز ضامن هستند . قرض ، حقوق ماهيانه ، بيمه و بازنشستگى س 865 : آيا بر كارمندانى كه گاهى مقدارى مال از مخارج سالانه آنها زياد مىآيد ، با توجّه به اينكه بدهىهاى نقدى و قسطى دارند ، خمس واجب است ؟ ج : اگر بدهى بر اثر قرض كردن در طول سال براى مخارج همان سال يا خريد بعضى از ما يحتاج سال به صورت نسيه باشد ، در صورتى كه بخواهد دين خود را از منافع همان سال ادا نمايد ، مقدار دين از باقيماندهء درآمد آن سال استثنا مىشود ، و در غير اين صورت ، تمام