ادا نمايد ، بايد كارى كند كه اطمينان نمايد پس از مرگش پرداخت مىشود مثلًا وصيّت كند به شخص مورد اعتمادى ؛ و همچنين است اگر حجّ بر او واجب باشد و نتواند خودش فعلًا نائب بگيرد و امّا اگر بتواند بدهى خود از وجوه شرعيه را فعلًا بدهد ، بايد فوراً بدهد ، هر چند نشانه هاى مرگ را در خود نبيند . ( 2 ) مكارم : يا اگر مال ندارد ، احتمال مىدهد دوستان يا بستگانش آن را ادا كنند ، بايد وصيّت نمايد ، همچنين است اگر حجّ بر او واجب باشد . ( 3 ) فاضل : و يا از هر راه ديگر كه فراغ ذمّه براى او حاصل شود . . مسأله 2702 كسى كه نشانه هاى مرگ را در خود مىبيند ، اگر نماز و روزهء قضا دارد ، بايد وصيّت كند ( 1 ) كه از مال خودش براى آنها اجير بگيرند ( 2 ) بلكه اگر مال نداشته باشد ولى احتمال بدهد كسى بدون آن كه چيزى بگيرد آنها را انجام مىدهد ، باز هم واجب است وصيّت نمايد ( 3 ) و اگر قضاى نماز و روزهء او به تفصيلى كه در [ باب نماز قضا از مسألهء 1370 تا 1389 ] گفته شد ( 4 ) بر پسر بزرگترش واجب باشد ، بايد ( 5 ) به او اطَّلاع دهد يا وصيّت كند كه براى او بجا آورند . اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست ( 1 ) مكارم : بنا بر احتياط واجب بايد وصيّت كند ( با رعايت آنچه در مسألهء نماز و روزهء استيجارى گفته شد ) . [ پايان مسأله ] تبريزى : بنا بر احتياط بايد وصيّت كند . . ( 2 ) سيستانى : بايد كارى كند كه اطمينان نمايد پس از مرگش بجاى او انجام مىدهند مثلًا وصيّت كند كه از مال خودش براى آنها اجير بگيرند . . ( 3 ) تبريزى : باز هم وصيّت نمايد . . سيستانى : ولى اگر كسى داشته باشد مانند پسر بزرگتر كه بداند چنانچه به او اطَّلاع دهد قضاى نماز و روزهء او را انجام مىدهد ، همين قدر كافى است كه به او اطَّلاع دهد و لازم نيست وصيّت كند . ( 4 ) نورى : در مسأله [ 1390 ] گفته شد . . فاضل : به تفصيلى كه در بحث نماز قضا گفته شده . . ( 5 ) تبريزى : بنا بر احتياط بايد . . زنجانى : مسأله كسى كه نشانه هاى مرگ را در خود مىبيند ، اگر نماز و روزهء قضا دارد ، بايد وصيّت كند كه براى او نايب بگيرند ، مگر مطمئن باشد كه كسى نماز و روزهء او را بدون وصيّت هم بجا مىآورد ، و اگر براى نايب گرفتن بايد از مال ميّت صرف كرد ، به مقدار ثلث مال از مال ميّت برمىدارند و براى برداشتن مقدار بيشتر از مال ميّت بايد ورثه اجازه دهند ، و اگر مالى هم نداشته باشد بايد به بهترين راه ممكن كارى كند كه نماز و روزهء او بجا آورده شود مثلًا اگر احتمال دهد كسى بدون آن كه چيزى بگيرد آنها را انجام دهد ، وصيّت مىكند تا نماز و روزهء وى بجا آورده شود ، و اگر قضاى نماز و روزهء او به تفصيلى كه در مسألهء [ 1390 ] گفته شد بر پسر بزرگترش واجب باشد ، بايد به او اطَّلاع دهد يا وصيّت كند كه براى او بجا آورد يا به طريق ديگر ، كارى كند كه نماز و روزهء او انجام گيرد . مسأله 2703 كسى كه نشانه هاى مرگ را در خود مىبيند ، ( اگر مالى پيش كسى دارد ) *