سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
673
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
مسائل اختصاصى بهجت : مسأله 2166 وصيّت به صرف كردن مالى در معصيت جايز نيست ، پس وصيتى كه مشتمل بر كمك ظالم در ظلمش و فاسق در فسقش است باطل مىباشد ، به شرط اينكه مقصود او منحصراً اين مصرف خاص بوده باشد و گر نه اصل وصيّت صحيح است ، ولى در راههاى خير مصرف مىگردد و همچنين اگر مورد وصيّت مشترك بين حلال و حرام باشد ، حمل بر حلال مىشود ، مگر آن كه بدانيم كه در وصيّت قصد حرام نموده ، كه در اين صورت صحيح نيست . و اگر وصيّت به چيزى كرد كه استفادهء از آن غالباً در حرام است ولى بدانيم كه مقصود او منفعت حلال بوده است و اطمينان به مصرف در حلال باشد و عرفاً كمك به انجام معصيت نباشد ، وصيّت صحيح است . بهجت : مسأله 2167 مالى كه مورد وصيّت قرار مىگيرد ، بايد قابليت تملَّك داشته باشد ؛ پس وصيّت به شراب يا سگ و خوك و امثال آنها باطل است ، مگر آنكه مقصود او جهت حلالى ، مثل وصيّت به شراب براى سركه كردن باشد . بهجت : مسأله 2168 وصيّت نمودن به سكونت موقّت يا هميشگى در خانهاى صحيح است و همچنين است وصيّت به ميوهء درختى ، كه در اين صورت شامل ميوهء موجود در حال وصيّت هم مىشود ، مگر آنكه قرينهاى بر خروج آن از مورد وصيّت وجود داشته باشد . مسأله 2697 كسى كه وصيّت مىكند بايد عاقل و بالغ باشد ولى بچهء ده سالهاى كه خوب و بد را تميز مىدهد ( 1 ) اگر براى كار خوبى مثل ساختن مسجد و آب انبار و پل وصيّت كند صحيح مىباشد و از روى اختيار وصيّت كند ( 2 ) و نيز وصيّت كننده بايد در حال بالغ شدن سفيه نباشد و حاكم شرع هم او را از تصرّف در اموالش جلوگيرى نكرده باشد . ) * ( 1 ) بهجت : اگر وصيّت او مثل افراد بالغ و عاقل باشد ، بنا بر أظهر ، وصيّت او صحيح است و نيز وصيّت كننده بايد از روى اختيار وصيّت كند و كسى او را مجبور نكرده باشد و در غير اين صورت صحيح نيست . وصيّت شخص سفيه صحيح نيست مگر اين كه عقلايى باشد و مربوط به امور مالى نباشد كه بخواهد چيزى را مال كسى كند . و وصيّت كسى كه ورشكست شده ، اگر وصيّت او مزاحمت با حقوق طلبكارهايش نداشته باشد ، صحيح است . مكارم : اگر براى كارهاى خير ، مانند ساختن مسجد و مدرسه و بيمارستان ، يا براى خويشاوندانِ خود ؛ وصيتِ مناسب و معقولى كند صحيح است و نيز بايد وصيت كننده سفيه نباشد و حاكم شرع او را از تصرّف در اموالش ممنوع نكرده باشد و از روى قصد و اختيار وصيّت كند ، نه از روى اكراه و اجبار . ( 2 ) اراكى : و نيز وصيّت كننده بايد سفيه نباشد ؛ يعنى مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف نكند . گلپايگانى ، صافى : مسأله كسى كه وصيّت مىكند بايد عاقل باشد و از روى اختيار وصيّت كند و بايد سفيه نباشد ، يعنى : مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف نكند ولى بالغ بودن شرط صحّت وصيّت نيست و همين قدر كه وصيّت كننده ده سال داشته باشد و راههاى خير و كارهاى