س 2065 : زمين موقوفه‌اى وجود دارد كه داراى سه قنات است و شهردارى به علت خشكسالى مستمر چند ساله ، دو عدد از قناتها را براى تأمين آب آشاميدنى مردم منطقه اجاره كرده است و آب قنات سوم كه وقف طلاب منطقه و فرزندان واقف بوده به زمين فرو رفته و خشك شده و در نتيجه زمينهايى كه با آب آن آبيارى مىشدند تبديل به زمينهاى باير شده‌اند و در حال حاضر سازمان زمين شهرى ادعا مىكند كه اين زمينها موات هستند ، آيا اين زمينها به علت اينكه چندين سال كشت و زرع نشده‌اند ملحق به موات هستند ؟ ج : زمين موقوفه با ترك كشت و زرع آن به مدّت چندين سال ، از وقفيّت خارج نمىشود . س 2066 : زمينهاى موقوفه‌اى وجود دارد كه وقف حرم مقدس رضوى " عليه السلام " هستند و در حريم بعضى از اين املاك مراتع و جنگل نيز وجود دارد ، ولى بعضى از نهادهاى مسئول با استناد به مقررات قانونى مربوط مراتع و جنگلها حكم انفال را بر اين جنگلها و مراتع جارى كرده‌اند ، آيا مراتع و جنگلهاى واقع در حريم املاك موقوفه مانند ساير زمينهاى واقع در حريم آنها داراى احكام وقف هستند و واجب است در مورد آنها عمل به وقفيّت شود ؟ ج : مراتع و جنگلهاى واقع در جوار اراضى موقوفه در صورتى كه جزء حريم آنها شمرده شوند ، در حكم موقوفه و تابع آن هستند و حكم انفال و املاك عمومى در مورد آنها جارى نمىشود و مرجع تشخيص حريم و مقدار آن هم عرف محلّ و نظر افرادى است كه در اين امر متخصّص هستند . س 2067 : چند زمين از چهل سال پيش براى ساخت خانه جهت سرپرستى و نگهدارى ايتام وقف شده‌اند و عمل به اين وقف از آن زمان تا كنون استمرار داشته است و متولَّى معيّنى هم دارد كه مورد تأييد اداره اوقاف است ، ولى اخيراً سند عادى ارائه شده كه ادّعا مىشود كه از سند قديمى استنساخ شده است و در آن تصريح شده كه اين زمينها از سيصد سال پيش تا كنون وقف شده‌اند ، با توجّه به عدم وجود سند اصلى وقف كه ادعا مىشود قديمىتر است و با توجّه به اينكه نسخه موجود ناقص است و در آن متولَّى تعيين نشده و سابقه عمل به وقف هم نسبت به آنها وجود ندارد ، بخصوص كه ذو اليد و تصرّف كنندگان هم منكر اين ادّعا هستند و اشتهار به وقفيّت قبلى مورد ادّعا هم وجود ندارد ، آيا اين سند مىتواند مانع از عمل به وقف جديد در جهتى كه اكنون به آن براى سرپرستى و نگهدارى و اسكان ايتام عمل مىشود باشد ؟ ج : مجرّد سند وقف اعم از اينكه اصلى باشد يا از روى آن استنساخ شده باشد ، حجت شرعى بر وقف نيست ، در نتيجه تا وقف قبلى با حجت معتبر ثابت نشود ، وقف جديدى كه در حال حاضر به آن عمل مىشود ، محكوم به صحت و نفوذ و جواز عمل است . س 2068 : مردى زمينى را براى ساخت حسينيه سيد الشهدا عليه السلام وقف كرده ولى زمين مزبور تبديل به راه عمومى روستا شده است و در حال حاضر از كل زمين حسينيه تقريباً چهل و دو متر مربع باقى مانده است ، اين زمين چه حكمى دارد ؟ آيا جايز است واقف آن را به ملكيت خود برگرداند ؟ ج : اگر اين كار بعد از انشاء وقف بر وجه شرعى و تحويل موقوفه به متولَّى آن يا جهت وقف صورت گرفته باشد ، آن مساحت باقيمانده از وقف بر وقفيّت باقى مىماند و جايز نيست