شتر و ماهى و ملخ راه ديگرى است كه در مسائل آينده خواهد آمد . مسأله 2584 حيوان حلال گوشت وحشى مانند آهو و كبك و بز كوهى و حيوان حلال گوشتى كه اهلى بوده و بعداً وحشى شده مثل گاو و شتر اهلى كه فرار كرده و وحشى شده است ( 1 ) اگر به دستورى كه بعداً گفته مىشود آنها را شكار كنند پاك و حلال است ، ولى حيوان حلال گوشت اهلى مانند گوسفند و مرغ خانگى ( و حيوان حلال گوشت وحشى كه بواسطهء تربيت كردن اهلى شده است ( 2 ) ، با شكار كردن پاك و حلال نمىشود . ) * ( 1 ) گلپايگانى ، فاضل ، صافى : و به سهولت ، ذبحش ميسّر نيست . . مكارم : اگر به وسيلهء اسلحه ( با دستورى كه بعداً گفته مىشود ) آن را شكار كنند حلال است ، ولى حيوان حلال گوشت اهلى را اگر شكار كنند ، حلال نمىشود ، همچنين حلال گوشت وحشى كه به وسيلهء تربيت كردن اهلى شده است . سيستانى : وحشى يا سركش شده است كه نمىتوان آن را گرفت . . ( 2 ) گلپايگانى ، صافى ، فاضل : و ذبحش به سهولت ميسور است . . [ قسمت داخل پرانتز در رساله آيت الله بهجت نيست ] مسأله 2585 حيوان حلال گوشت وحشى در صورتى با شكار كردن پاك و حلال مىشود كه بتواند فرار كند يا پرواز نمايد بنا بر اين بچهء آهو كه نمىتواند فرار كند و بچهء كبك كه نمىتواند پرواز نمايد ، با شكار كردن پاك و حلال نمىشود ( 1 ) و اگر آهو و بچه‌اش را كه نمىتواند فرار كند با يك تير شكار نمايند ، آهو حلال و بچه‌اش حرام است . ) * ( 1 ) مكارم ، بهجت ، زنجانى : بقيّه مسأله ذكر نشده . مسأله 2586 حيوان حلال گوشتى كه مانند ماهى خون جهنده ندارد ، اگر به خودى خود بميرد پاك است ، ولى گوشت آن را نمىشود خورد ( 1 ) . ) * ( 1 ) گلپايگانى ، فاضل ، صافى : اگر به خودى خود ( فاضل : در آب ) بميرد يا به غير دستور شرعى كه در صيد ماهى گفته مىشود آن را بكشند پاك است ، ولى گوشت آن را نمىشود خورد . زنجانى : اگر به خودى خود بميرد يا به غير دستور شرعى كه گفته مىشود آن را بكشد پاك است ولى گوشت آن را نمىشود خورد . مكارم : اگر به خودىِ خود در آب بميرد ، پاك است ولى گوشت آن حرام است . مسأله 2587 حيوان حرام گوشتى كه خون جهنده ندارد مانند مار ( 1 ) ، با سر بريدن حلال نمىشود ( 2 ) ، ولى مردهء آن پاك است ( 3 ) . ) * ( 1 ) زنجانى : پس از مرگ حلال نيست ، چه خودش بميرد يا سرش را ببرند يا آن را شكار كنند ، ولى مردهء آن پاك است . ( 2 ) بهجت : بقيّه مسأله ذكر نشده . ( 3 ) گلپايگانى ، فاضل ، صافى ، نورى : چه خودش بميرد يا سرش را ببرند . سيستانى : مانند مار و سوسمار ، مردهء آن پاك است ، پس شكار يا سر بريدن آن اثرى ندارد .