سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
562
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
بهجت : مسأله در موقع اعلان بعضى از اوصاف مال پيدا شده را مىگويد كه تا حدودى آن را بشناساند و بعضى ديگر را نمىگويد تا مالك حقيقى را بشناسد . مكارم : مسأله بايد در موقع اعلان كردن ، طورى بگويد كه نشانه هاى آن روشن نشود و اگر كسى آمد و نشانه هاى آن را داد به طورى كه اطمينان حاصل شد مال او است بايد به او بدهد ، ولى لازم نيست نشانه هايى را كه بيشتر اوقات ، صاحب مال هم ملتفت آن نيست ، بگويد . سيستانى : مسأله چيزى را كه پيدا كرده بايد بطورى اعلان كند كه اگر صاحب آن بشنود احتمال دهد كه آن چيز مال اوست . و اين امر به حسب اختلاف موارد فرق مىكند مثلًا گاهى همين قدر كافى است كه بگويد : چيزى پيدا كردهام ، ولى در بعضى موارد بايد جنس آن را نيز تعيين كند مثلًا بگويد : قطعهاى طلا پيدا كردهام ، و در بعضى موارد بايد بعضى از خصوصيات را اضافه كند ، مثلًا بگويد : گوشوارهاى طلا پيدا كردهام ؛ ولى در هر صورت بايد تمام خصوصيات را نگويد تا متعيّن نشود . و بايد در جايى اعلان كند كه احتمال بدهد خبر به صاحبش مىرسد . زنجانى : مسأله در هنگام اعلان بايد عبارتى را برگزيند كه بيش از همه شنونده را متوجّه مال گمشده و صفات آن بنمايد ؛ بنا بر اين معمولًا نمىتواند بگويد كه " چيزى يا مالى پيدا شده " ؛ بلكه مثلًا بايد بگويد : " طلا يا نقره يا ظرف يا پيراهنى پيدا شده است " البتّه نبايد تمام ويژگىهاى آن را هم ذكر كند ، بلكه بايد هنوز چيز پيدا شده در بوته ابهام باقى باشد ، خلاصه بايد بهترين راهى را كه مال را به صاحبش مىرساند برگزيند ؛ عبارت اعلان نه كاملًا مبهم باشد و نه كاملًا مشخّص ، بلكه ما بين اين دو حالت باشد . مسأله 2577 اگر كسى چيزى را پيدا كند و ديگرى بگويد مال من است ( 1 ) در صورتى بايد به او بدهد كه نشانه هاى آن را بگويد ( 2 ) و يقين پيدا كند كه مال او است ( 3 ) ولى اگر ذكر نشانه ها فقط موجب گمان مالك بودنش باشد مخير است كه به او بدهد يا از دادن به او خوددارى نمايد . ) * ( 1 ) خوئى ، سيستانى ، تبريزى : و نشانه هاى آن را بگويد ، در صورتى بايد به او بدهد كه اطمينان داشته باشد مال اوست و لازم نيست نشانه هايى را كه بيشتر اوقات ، صاحب مال هم ملتفت آنها نيست ، بگويد . زنجانى : و نشانه هاى آن را بگويد ، اگر اطمينان نباشد مال اوست نمىتواند به او بدهد و اگر اطمينان باشد بايد به او بدهد و لازم نيست نشانه هايى را كه بيشتر اوقات صاحب مال هم ملتفت آنها نيست بگويد . بهجت : اگر يقين يا اطمينان پيدا كند كه راست مىگويد يا دو شاهد عادل شهادت دهند و يا ادّعا كننده قسم بخورد كه مال اوست ، واجب است به او داده شود ، ولى اگر از نشانه دادن او فقط گمان برايش حاصل شود يا يك شاهد عادل شهادت دهد ، مخيّر است به او بدهد يا ندهد و در صورتى كه گمان قوى پيدا كند ، وجوب تحويل به او خالى از وجه نيست . ( 2 ) گلپايگانى ، صافى ، نورى : ولى لازم نيست نشانه هايى را كه بيشتر اوقات صاحب مال هم ملتفت آنها نيست ، بگويد .