سيد محمد حسن بني هاشمي خميني

544

توضيح المسائل مراجع ( فارسي )

برگرداند و اگر به وكيل هم بازگرداند به منزلهء اين است كه به خود صاحب بازگردانده است . مسأله 2549 اگر از چيزى كه غصب كرده منفعتى به دست آيد مثلًا از گوسفندى كه غصب كرده ، برّه‌اى پيدا شود ( 1 ) مال صاحب مال است و نيز كسى كه مثلًا خانه‌اى را غصب كرده ، اگر چه در آن ننشيند ، بايد اجارهء آن را بدهد ( 2 ) ) * ( 1 ) مكارم : يا ميوه‌اى از باغ غصبى بدست آيد ، تمام آن ، ملك صاحب مال است ، هر چند غاصب هم زحمت كشيده باشد و اگر كسى خانه‌اى را غصب كند بايد مال الاجارهء آن را در مدّتى كه دست او بوده مطابق معمول بپردازد ، هر چند از خانه استفاده نكرده باشد و همچنين اموال ديگر مانند اتومبيل و غير آن . ( 2 ) زنجانى : مگر آن كه بر فرض غصب نكردن هم اجاره دادن آن خانه و استفاده در آن براى مالك مقدور نباشد كه در صورتى كه غاصب در آن ننشيند ، لازم نيست اجاره آن را بدهد . مسأله 2550 اگر از بچه ( 1 ) يا ديوانه چيزى را ( 2 ) غصب كند ، بايد آن را به ولىّ او بدهد ( 3 ) و اگر از بين رفته ، بايد عوض آن را بدهد ( 4 ) ) * ( 1 ) فاضل : اگر از دست بچه . . ( 2 ) خوئى ، فاضل ، تبريزى ، سيستانى : كه مال آنها است . . ( 3 ) مكارم : و اگر به دست آن بچه يا ديوانه دهد و از بين برود ضامن است . ( 4 ) فاضل : و اگر به دست آن بچه يا ديوانه بدهد و از بين برود ، ضامن است . زنجانى : مسأله اگر از بچهء نا بالغ يا ديوانه يا سفيه چيزى را كه مال او است غصب كند ، بايد آن را به ولىّ او بدهد و اگر آن را به ولىّ ندهد يا به دست آن بچه يا ديوانه يا سفيه بدهد و از بين برود ، ضامن است . مسأله 2551 هر گاه دو نفر با هم چيزى را غصب كنند ، اگر چه هر يك به تنهايى مىتوانسته‌اند آن را غصب نمايند ، هر كدام آنان به نسبت استيلايى كه پيدا كرده ضامن آن است ( 1 ) ) * ( 1 ) خوئى ، گلپايگانى ، صافى ، بهجت ، تبريزى ، نورى : هر كدام آنان ضامن نصف آن است . فاضل : ولى چنانچه هر كدام از آنان ، استيلاى كامل بر آن چيز داشته باشد به طورى كه هر گونه تصرّفى بتواند در آن انجام دهد ، در اين صورت بعيد نيست هر كدام ضامن همهء آن چيز باشند . سيستانى : مسأله هر گاه دو نفر با هم چيزى را غصب كنند چنانچه هر دو بر تمام آن چيز تسلَّط داشته باشند ، هر كدام از آنان ضامن آن چيز است اگر چه هر يك به تنهايى نمىتوانسته آن را غصب نمايد . زنجانى : هر كدام آنان به نسبت استيلايى كه پيدا كرده ضامن آن است و . . مكارم : مسأله هرگاه دو يا چند نفر به اتفاق هم مالى را غصب كنند ، هر كدام آنان ضامن قسمتى از آن مال است ( اگر دو نفر باشند هر كدام نصف و اگر سه نفر باشند هر كدام ثلث آن را ضامن است ) خواه به تنهايى مىتوانسته آن را غصب كند يا نه . مسأله 2552 اگر چيزى را كه غصب كرده با چيز ديگرى مخلوط كند ( 1 ) مثلًا گندمى را كه غصب كرده با جو مخلوط نمايد ، چنانچه جدا كردن آنها ممكن است ) *