سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
502
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
دوم جدا شود و به شوهر اوّل حلال است ، ولى اگر شوهر دوم با او نزديكى كرده باشد ، زن بايد عدّه وطى شبهه كه مقدار آن همچون مقدار عدّهء طلاق است ، نگهدارد ؛ در دوران عدّه ، شوهر اوّل نبايد با او نزديكى كند ولى ديگر بهره گيريهاى جنسى جايز است و نفقهء او بر شوهر اوّل است . آغاز عدّهء وطى شبهه ، از آخرين نزديكى شوهر دوم با زن مىباشد . شوهر دوم به جهت نزديكى با وى بايد مهر او را بدهد و اگر مهر المسمّى ( مهرى كه در عقد تعيين شده ) با مهر المثل ( مهر زنانى كه همچون وى مىباشند ) تفاوت دارد ، در تفاوت آن بنا بر احتياط با هم مصالحه كنند . مسائل اختصاصى فاضل : مسأله 2586 زنى كه شوهرش به مسافرت رفته ، يا در جبههء جنگ يا در سفر دريايى يا به جهت ديگرى مفقود الأثر شده ، چنانچه يقين كند شوهرش مرده است ، بايد عدّهء وفات نگه دارد و بعد از آن مىتواند ازدواج كند و چنانچه يقين دارد شوهرش زنده است ، نمىتواند شوهر كند و مخارج او از مال شوهر يا از صدقات و بيت المال در صورت نياز بايد پرداخت شود . و در صورت نداشتن مال شوهر و نداشتن نفقه يا مشكلات ديگر ، اگر وضع موجود براى او قابل تحمّل نباشد ، مىتواند به حاكم شرع مراجعه كند تا او را طلاق دهد . فاضل : مسأله 2587 در فرض مسألهء گذشته ، چنانچه زن نمىداند شوهرش زنده است يا مرده ، اگر شوهر مالى دارد يا پدر يا جدّ پدرىِ او از مال خودشان مخارج زن را مطابق شأن او تأمين مىكنند ، زن بايد صبر كند و حقّ شوهر كردن ندارد . و اگر به هيچ وجه مخارج او را تأمين نمىكنند ، مىتواند به مجتهد جامع الشرايط مراجعه كند و پس از مراجعه ، مجتهد جامع الشرايط دستور مىدهد زن تا چهار سال صبر كند و در طول اين مدّت به وسيلهء نامه نوشتن به مناطقى كه احتمال مىدهند شوهر زن در آنجاها باشد يا به وسايل ديگر ، تحقيق مىكنند ؛ اگر زنده بودن او ثابت شد ، زن بايد صبر كند و اگر ثابت نشد ، مجتهد جامع الشرايط به پدر يا جدّ پدرى مرد دستور مىدهد زن را طلاق دهد و اگر ممكن نشد خود مجتهد جامع الشرايط او را طلاق مىدهد و زن بعد از طلاق ، به مقدار عدّهء وفات ، يعنى چهار ماه و ده روز عدّه نگه مىدارد و بعد از عدّه آزاد مىشود و مىتواند شوهر كند ، ولى چنانچه شوهرش در بين عدّه پيدا شد ، حقّ دارد رجوع كند . فاضل : مسأله 2588 در مسألهء قبل ، مبدأ تفحّص ، حين رجوع به حاكم شرع است ؛ بلى ، اگر قبل از مراجعه به حاكم شرع ، خودشان به مقدار مذكور تفحّص كردهاند و بعد از مراجعه به حاكم هم مقدارى تفحّص شد و مطمئن شدند كه او پيدا نمىشود ، حاكم مىتواند بعد از گذشت چهار سال از آغاز تفحّص آنها ، زن را طلاق دهد . فاضل : مسأله 2589 در فرض قبل ، اگر بدانند كه با تفحّص ، اثرى از او پيدا نمىشود ، تفحّص ساقط است ولى حتماً بايد چهار سال صبر كنند و بعد از آن ، حاكم مىتواند زن را طلاق دهد . فاضل : مسأله 2590 آنچه در برخى از موارد در مسألهء سابق گفته شد كه بايد زن صبر كند ، در صورتى است كه در حرج شديد واقع نشود و گر نه مىتواند از حاكم شرع بخواهد كه او را طلاق دهد .