سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
443
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
مسأله 2349 اگر در نگهدارى چيزى كه عاريه كرده كوتاهى نكند و در استفادهء از آن هم زياده روى ننمايد ( 1 ) و اتفاقاً آن چيز تلف شود ضامن نيست ، ولى چنانچه شرط كنند كه اگر تلف شود عاريه كننده ضامن باشد ، يا چيزى را كه عاريه كرده طلا و نقره باشد ، بايد ( 2 ) عوض آن را بدهد . ) * ( 1 ) سيستانى : در آن تصرّف غير مجاز هم ننمايد . . ( 2 ) بهجت : بنا بر أظهر بايد . . مكارم : مسأله هرگاه چيزى را كه به عاريت گرفته تلف شود ضامن نيست ، مگر اين كه در حفظ آن كوتاهى كرده باشد ، همچنين اگر عاريه دهنده شرط ضمان كرده باشد ، يا چيزى را كه عاريه كرده طلا و نقره يا زينت آلات ساخته شده از آنها باشد ، در اين دو صورت نيز اگر تلف شود بايد عوض آن را بدهد . مسأله 2350 اگر طلا و نقره را عاريه نمايد و شرط كند كه اگر تلف شود ضامن نباشد ( 1 ) چنانچه تلف شود ضامن نيست . ) * ( 1 ) گلپايگانى ، صافى : صحّت آن شرط اشكال دارد ، ولى شرط سقوط يا اسقاط ما فى الذّمّه مانعى ندارد . مكارم : رجوع كنيد به ذيل مسألهء 2349 فاضل : مسأله اگر طلا و نقره را عاريه نمايد و اتّفاقاً بدون افراط و تفريط از بين برود ، ضامن است هر چند شرط هم نكرده باشند . بلى ، اگر ضمن عاريه كردن طلا و نقره شرط كند كه اگر از بين رفت ضامن نباشد و اتفاقاً تلف شود ، ضامن نيست . مسأله 2351 اگر عاريه دهنده بميرد ، عاريه گيرنده بايد چيزى را كه عاريه كرده به ورثهء او بدهد . ) * مكارم : مسأله هر گاه عاريه دهنده بميرد ، بايد چيزى را كه عاريه شده به ورثهء او بدهند و اگر عاريه دهنده ديوانه شود ، بايد آن را به ولىّ او داد . سيستانى : مسأله اگر عاريه دهنده بميرد ، عاريه گيرنده بايد به همان ترتيبى كه در مسأله [ 2339 ] در صورت فوت صاحب مال در مورد وديعه گذشت ، عمل نمايد . زنجانى : مسأله اگر عاريه دهنده بميرد ، چنانچه دربارهء عاريه وصيتى كرده و براى آن وصىّ تعيين كرده باشد ، عاريه گيرنده بايد چيزى را كه عاريه كرده به وصىّ او بدهد و اگر وصيتى نكرده يا براى آن وصىّ تعيين نكرده باشد ، بايد آن را به ورثه يا ولىّ يا وكيل آنها بدهد . مسأله 2352 اگر عاريه دهنده طورى شود كه شرعاً نتواند در مال خود تصرّف كند مثلًا ديوانه شود ( 1 ) عاريه كننده بايد مالى را كه عاريه كرده به ولىّ او بدهد . ) *