سيد محمد حسن بني هاشمي خميني
438
توضيح المسائل مراجع ( فارسي )
سيستانى : مسأله اگر صاحب مال براى هميشه ديوانه يا بى هوش شود ، وديعه باطل مىشود و امانتدار بايد فوراً امانت را به ولىّ او برساند يا او را از امانت آگاه سازد ، در غير اين صورت اگر مال تلف شود ، بايد عوض آن را بدهد ؛ و اگر ديوانگى يا بى هوشى صاحب مال گاه گاهى است احتياط واجب اين است كه همين كار را بكند . مسأله 2339 اگر صاحب مال بميرد ، امانتدار بايد مال را به وارث او برساند يا به وارث او خبر دهد ( 1 ) و چنانچه مال را به وارث او ندهد ( 2 ) و از خبر دادن هم كوتاهى كند و مال تلف شود ضامن است ، ولى اگر براى آن كه مىخواهد بفهمد كسى كه مىگويد من وارث ميتم ، راست مىگويد يا نه ، يا ميّت وارث ديگرى دارد يا نه ، مال را ندهد و از خبر دادن هم كوتاهى كند ( 3 ) و مال تلف شود ضامن نيست ( 4 ) ) * ( 1 ) مكارم : كه آن را ببرد و چنانچه در اين كار كوتاهى كند ضامن است ، ولى اگر براى آنكه مىخواهد وارث را بشناسد ، يا بداند ميّت وارث ديگرى هم دارد يا نه ، مال را ندهد و مال تلف شود ضامن نيست . ( 2 ) اراكى : اگر صاحب مال بميرد ، امانتدار بايد مال را به وارث يا ولىّ او برساند يا به آنان خبر دهد و چنانچه مال را به وارث يا ولىّ او ندهد . . ( 3 ) فاضل : مال را ندهد و خبر هم ندهد ولى در حفظ آن كوتاهى نكند . . نورى : مال را ندهد و عجالتاً خبر هم ندهد . . ( 4 ) بهجت : بنا بر اقرب . سيستانى : مسأله اگر صاحب مال بميرد ، وديعه باطل مىشود ؛ پس اگر مال متعلق حق ديگرى نباشد و به وارث او منتقل شود ، بايد امانت دار مال را به وارث او برساند يا به وارث خبر دهد ؛ در غير اين صورت اگر مال تلف شود ، ضامن است ؛ ولى اگر براى تحقيق از ورثه و انحصار آنها مال را نگهدارد و تلف شود ، ضامن نيست . زنجانى : مسأله اگر صاحب مال بميرد ، امانتدار بايد مال را به وارث او يا ولىّ يا وكيل وارث برساند يا به آنان خبر دهد و چنانچه مال را به آنان نرساند و از خبر دادن هم كوتاهى كند و مال تلف شود ضامن است ، و اگر در مورد امانت وصيتى شده باشد و براى آن وصىّ تعيين شده باشد ، بايد مال را به وصىّ برساند يا به او خبر دهد ، ولى اگر براى آن كه مىخواهد بفهمد كسى كه مىگويد من وارث ميتم يا وصىّ او هستم راست مىگويد يا نه ، يا ميّت وارث ديگرى دارد يا نه ، يا ميّت در مورد امانت وصيتى كرده و براى آن وصىّ تعيين كرده يا نه ، مال را ندهد و از خبر دادن هم كوتاهى كند و مال تلف شود ضامن نيست . مسأله 2340 اگر صاحب مال بميرد و چند وارث داشته باشد كسى كه امانت را قبول كرده بايد مال را به همهء ورثه ( 1 ) بدهد ، يا به كسى بدهد كه همهء آنان گرفتن مال را به او واگذار كردهاند ( 2 ) پس اگر بدون اجازهء ديگران تمام مال را به يكى از ورثه بدهد ضامن سهم ديگران است ( 3 ) ) * ( 1 ) اراكى : يا ولىّ آنان . .